Mandefjild
Geliefd bij tal van wandelaars
Dit 235 hectare grote natuurgebied bij Bakkeveen is een publiekstrekker van de eerste orde. Wandelaars vinden er: bos, water, heide en zandverstuivingen. Bezoekers die geïnteresseerd zijn in cultuurhistorische elementen kunnen hier te kust en te keur genieten van allerlei relicten uit het verleden.
Zandverstuiving
Het Mandefild is bij menige bezoeker bekend om de zandverstuiving. Veel van het zand waar de wind vroeger vrij spel mee had, is langzaam maar zeker door de begroeiing vastgelegd. Daar groeit nu veel struikheide. Op droge, schrale en grazige plekken doen tandjesgras, pilzegge, borstelgras, liggend walstro en schapegras het goed. Het aanzien van het verder zo open heidelandschap krijgt een bijzondere dimensie doordat hier en daar vrijstaande berken en grove dennen groeien. Ze zijn niet alleen mooi, maar ook van belang voor vogels als geelgors en boompieper.
Schaapskudde van It Fryske Gea
De heide wordt onderhouden door grazende Drentse heideschapen die aan de rand van het terrein een eigen schaapskooi hebben gekregen om de nacht door te brengen. Deze boerderij is ook de uitvalsbasis voor de schapen als ze begeleid door de scheper met zijn beide honden in een kudde de heide overtrekken. De schapen krijgen bij het beheren van het gebied hulp van Exmoorpony’s.
Oudste bezit van It Fryske Gea
Voor It Fryske Gea is de Landweer van bijzondere betekenis. Deze verdedigingswal is het oudste bezit van de vereniging. In 1930 schonk de toenmalige eigenaar Jarich van der Wielen de Landweer aan de pas opgerichte vereniging voor natuurbescherming. De wal is ooit van groot strategisch belang geweest. De verdedigingswal die al in de vijftiende eeuw is opgeworpen, was oorspronkelijk veel langer dan de huidige kilometer. Wat er van rest is een mooi hooggelegen lint in het landschap dat begroeid is met vooral berken en eiken
Archeologische vondsten
Dat er heel lang geleden al mensen woonden in dit deel van Fryslân is duidelijk geworden door archeologische vondsten. Er zijn spullen opgegraven uit de Hamburgcultuur, van 13.000 tot 10.500 jaar voor Christus. De grafheuvels die nog in dit gebied te vinden zijn, zijn wat minder oud. Ze dateren van het Neolithicum, 4.000 tot 3.500 jaar geleden. Op de Heide fan Allardseach herinneren de zogenoemde holle paden aan de tijd dat er nog geen verharde wegen waren. Dwars door de heide liepen paden in de richting van Drenthe. Door het veelvuldige gebruik sleten ze uit en verstoven tot aan de leemlaag. Door de eeuwen heen zijn ze bewaard gebleven.
Pingoruïnes en een verdedigingswal
De Harmsdobbe herinnert aan lang vervlogen tijden. Aan de laatste ijstijd om precies te zijn, die pingoruïnes in het Friese landschap achterliet. Hier is de aanwezigheid van de in Fryslân zeldzame slangewortel bijzonder. Het water van de dobbe is voedselarm, waardoor soorten als waterdrieblad, wateraardbei en veenpluis het langs de oever ook goed doen. Het water is tevens een kraamkamer voor libellen.
Aan de kant van de Bakkefeansterdunen ligt een pad dat rolstoel toegankelijk is.
SchaapskooiAan de Jarig van der Wielenwei ligt de schaapskooi van It Fryske Gea
ToegankelijkheidHet gebied is vrij toegankelijk op de zandvlakte en op de wandelpaden.
UitkijkpuntBij de ingang bij Dundelle staat een uitkijktoren.
InformatiepaneelBij de ingangen bij Dúndelle, de schaapskooi en restaurant De Drie Provinciën staan informatiepanelen, evenals boven op de uitkijktoren.
WandelroutesDoor het gebied lopen verschillende wandelroutes.
