De favoriete plek van Henk
Na meer dan een kwart eeuw in dienst te zijn geweest bij It Fryske Gea neemt Henk de Vries per 1 oktober afscheid als directeur. Hij bereikte de pensioengerechtigde leeftijd en maakt plaats voor een jongere generatie. Gelukkig wisten we hem op de valreep van zijn welverdiende rust nog net op tijd te strikken voor deze rubriek, waarin medewerkers en vrijwilligers van It Fryske Gea vertellen over hun favoriete plek. Voor Henk is dat ‘t Oerd, op het oostelijke uiteinde van Ameland.
In de slotfase van zijn studie landschapsecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen voerde Henk zijn afstudeeropdracht uit bij It Fryske Gea. Aansluitend deed hij voor de vereniging enkele losse klussen. Na omzwervingen langs ecologische adviesbureaus en overheidsdiensten, trad hij in december 1997 bij It Fryske Gea in vaste dienst als Hoofd Afdeling Natuurkwaliteit. Begin 2012 volgde hij Ultsje Hosper op als directeur. In het zicht van zijn naderende pensioendatum moet Henk niets weten van rustig afbouwen: “Dit is leuk werk, ik ga graag nog even vol door.”
Spontaan spel
Henk kwam in zijn jongensjaren voor het eerst op Ameland. Niet om er wekenlang op vakantie te gaan – dat zat er niet in voor het boerengezin waarin hij opgroeide. Het bleef bij een dagtochtje zo af en toe, en een fietsrit over het eiland naar ‘t Oerd hoorde daarbij. Hij benadrukt echter dat daar niet de oorsprong ligt van zijn fascinatie voor het natuurgebied. Liever legt hij een verband met zijn achtergrond als landschapsecoloog: “In mijn vak heb je eigenlijk altijd te maken met een samenspel tussen natuur en menselijke invloeden. Het bijzondere aan ‘t Oerd is dat daar zoveel gebeurt zonder de mens. Het is een spontaan spel van natuurkrachten dat in ons land zijn weerga niet kent. Dat vind ik werkelijk geweldig. Als ecoloog kan ik hier mijn hart ophalen. Moeder natuur laat hier zien wat ze in haar mars heeft.”
“Het bijzondere aan ‘t Oerd is dat daar zoveel gebeurt zonder de mens. Het is een spontaan spel van natuurkrachten dat in ons land zijn weerga niet kent. Dat vind ik werkelijk geweldig.”
Bemoeienis
Toch wordt dat spontane spel van natuurkrachten wel degelijk ondersteund door menselijke beheermaatregelen. Succesvolle maatregelen, waar Henk in zijn werk voor It Fryske Gea alles mee te maken heeft gehad. In de jaren 2005-2006 was hij betrokken bij een natuurherstelproject in de Fryske Gea-terreinen op het oostelijke deel van Ameland. Om verruiging van de Kooi oerdstuifdijkduinen te keren, werd het tot dan toe gebruikelijke ‘klapstoelbeheer’ – vooral toekijken – verruild voor een veel ingrijpender bemoeienis. Zo’n veertig hectare duinvallei werd stelselmatig afgeplagd en ontbost. Het project kreeg eind 2011 een vervolg door kerven in de buitenste duinenrij aan te brengen waardoor kalkrijk, jong zand kon worden aangevoerd.
“Door deze maatregelen – eenmalige ingrepen om fouten uit het verleden te herstellen – zagen we de biodiversiteit met sprongen toenemen. Een jonge duinvegetatie ontlook en rode lijst-soorten keerden terug.” Ook dat succesvolle beheer weegt mee in Henks bijzondere band met dit gebied. “Minstens één keer per jaar kom ik op ‘t Oerd, voor werk of privé, en ik vind het er altijd weer geweldig. Ik denk wel dat meer mensen dit mooi vinden. ‘t Oerd en positieve waardering voor natuur horen bij elkaar. Ik heb in elk geval nooit klachten gehad over het uitzicht.”
‘t Oerd is een landschap van begroeide oude duinen en vochtige duinvalleien op het oostelijke deel van Ameland. De middenin het gebied gelegen Oerdblinkert is met 24 meter het hoogste duin van het eiland, met een panoramisch uitzicht vanaf de top. Het aaneengesloten beheergebied van It Fryske Gea omvat naast ‘t Oerd ook de Kooioerdstuifdijkduinen langs de Noordzeekust en het uiterst oostelijk gelegen De Hôn. Het gebied is rijk aan vogelsoorten, waaronder lepelaars, kluten, stormmeeuwen en tapuiten. De rijke flora omvat onder meer parnassia en verschillende orchideeën. Een zeldzaam insect dat er voorkomt is de duinparelmoervlinder.
In de media
Omrop Fryslân heeft een mooie reportage gemaakt met Henk over zijn tijd bij It Fryske Gea. Daarnaast is Vroege Vogels met Henk op pad geweest, dit is zondagochtend 5 oktober te horen op BNNVARA en later terug te luisteren via de website.