Een bijzonder lepelaars verhaal
Jong en oud ontmoeten elkaar in Dyksput Firdgum
Net over de Waddendijk tussen Harlingen en Dijkshoek liggen drie Dyksputten: waterplassen met daaromheen kruidenrijk land. Op het eerste gezicht lijken het onbeduidende stukjes natuur in de polder, maar niets is minder waar. De Dyksput van Firdgum blijkt voor veel lepelaars een belangrijke ontmoetings- en rustplek te zijn. Op woensdagmiddag 19 augustus stonden daar tijdens hoogwater zo’n 200 lepelaars te rusten. Onder hen waren de geringde lepelaars Botter W(NLND) en B[NZ]/aO[NZ].
Petra de Goeij van BirdEyes en Annelies van Ginkel van It Fryske Gea wisten de twee lepelaars te identificeren. Hoe? Aan de hand van hun kleurringen. Door geringde vogels af te lezen, kan via de Werkgroep Lepelaar informatie worden verzameld over hun eerdere waarnemingen en daarmee over hun levensloop. Zo vertelt iedere aflezing weer een klein stukje van het verhaal van een individuele lepelaar.
Meer weten over de verschillende kleurringcodes en de levensloop van geringde lepelaars? Op de website van de Werkgroep Lepelaar is hierover veel informatie te vinden: www.werkgroeplepelaar.org.
Waar kom je vandaan en waar ga je naar toe?
B[NZ]/aO[NZ] werd in 2005 geboren op Terschelling. Dat betekent dat dit mannetje inmiddels 21 jaar oud is! Al snel ging hij zwerven: in 2006 werd hij gezien in de Algarve (Portugal) en in 2008 op Schiermonnikoog. Daarna duurde het maar liefst negen jaar voordat hij opnieuw werd gezien, ditmaal op Griend. Sindsdien is hij bijna jaarlijks in het Waddengebied waargenomen. Omdat alleen informatie wordt verzameld wanneer een vogel wordt gezien en zijn ringen worden afgelezen, weten we op veel momenten niet waar een lepelaar verblijft. Waar zou B[NZ]/aO[NZ] tussen 2008 en 2017 zijn geweest?
Botter is dit voorjaar op Griend geboren en zal de komende jaren ongetwijfeld ook gaan rondzwerven. In tegenstelling tot de zwerftochten van B[NZ]/aO[NZ], kunnen we die van Botter nauwkeurig volgen, omdat hij naast zijn kleurringen ook een GPS-zender draagt. Elke tien minuten verstuurt de zender zijn locatie. Zo zien we dat Botter op 16 augustus Noord-Holland heeft verkend (afbeelding 1). Hij overnachtte in de Balgzandpolder en vloog vervolgens door naar het wad bij Westhoek. Daarna bezocht hij regelmatig de Dyksput bij Firdgum tijdens hoogwater (afbeelding 2), zo ook op 19 augustus.
We zijn benieuwd waar Botter de komende maanden terechtkomt. Blijft hij komende winter in Nederland, of trekt hij, net als veel andere lepelaars, naar het zuiden, bijvoorbeeld naar Spanje of zelfs helemaal naar Senegal?
Zie hieronder de vliegbewegingen van Botter. Rechts op de afbeelding is het opvallend frequente bezoek aan de Dyksput boven Firdgum tijdens hoogwater te zien.
Dyksputten
De Dyksputten zijn ontstaan door kleiwinning ten behoeve van de verhoging van de Zeedijk in de 19de eeuw. Deze kleine binnendijkse putten zijn tot 9 meter diep met de schep uitgegraven. Door dichtslibben hebben ze tegenwoordig nog een diepte van maximaal 3 meter. Sinds 1984 zijn deze Dyksputten in het beheer van It Fryske Gea. Naast deze interessante historie zijn de putten ook waardevol door de zoute kwel. Hierdoor ontstaat er een bijzondere vegetatie van zoutminnende planten als kweldergras, melkkruid en zilt torkruid. Door de ligging, binnen 200 meter van de waddijk, zijn de Dyksputten ook van groot belang als rust- en broedplaats voor onder andere pijlstaarteenden, bergeenden, wintertaling, grote karekiet, roerdomp en dus lepelaars.
Dit onderzoek is onderdeel van www.waakvogels.nl.