Een frisse wind trekt over de rietlanden van de Jan Durkspolder. Vijf Gea-vrijwilligers zijn druk bezig om struikgewas uit de wal van een sloot te verwijderen. Het is de maandag-beheerploeg van de Alde Feanen. Jan de Boer glimlacht terwijl hij een jonge elzenboom tussen het riet vandaan haalt: “Een dag in de natuur en tegelijkertijd iets goeds doen, wat wil je nog meer?”
Jan is sinds acht jaar beheervrijwilliger in het waterrijke natuurgebied. Samen met zijn vaste maten – Geert Otter, Piet Vellema, Dick Boeijink en Pieter van der Weg – doet hij wekelijks allerlei klusjes. Hun gebied? De Jan Durkspolder, de Lytse Mear en de bijbehorende wateren. “Er is ook nog een woensdagploeg, die onderhoudt andere delen van de Alde Feanen,” vertelt Jan, wiens taken bij It Fryske Gea tien jaar geleden begonnen. “Mijn werkende leven bracht ik door bij de rechtbank en het gerechtshof. Toen ik bijna met pensioen ging, zag ik een vrijwilligersoproep van It Fryske Gea. Zo werd ik excursieleider in de Alde Feanen. Een paar jaar later kwam deze functie als beheervrijwilliger erbij.”
De werkzaamheden van de mannen variëren. Zo onderhoudt de groep de paden naar de vogelkijkhutten, knotten ze wilgen en houden ze kanoroutes vrij. “Soms hebben we een heel ander project, zo hebben we dit voorjaar een pipowagen gestript en opgeknapt. Het ding staat – mooi geverfd in Gea-kleuren – bij het Pettebosk en fungeert als opslagplaats voor visnetjes en andere spullen voor schoolreisjes en kinderexcursies.”
Natuuruitjes voor jong en oud!
Ontdek het Friese landschap of verwonder je over onze cultuurhistorische pareltjes. Bos, heide of moeras, onze excursieleiders vertellen je honderduit over onze gevarieerde natuurgebieden!
Het werk van vandaag is belangrijk: wildgroei langs sloten verdrukt snel andere soorten, wijst Jan: “Hier groeit bijvoorbeeld gagel (galje). Dat is zeldzaam en moet ruimte houden. Wist je dat ze gagel in België inzetten bij het bierbrouwen? Ze gebruiken het in plaats van hop.” Af en toe komt de excursieleider in Jan naar boven, maar dat geldt ook voor de andere vier vrijwilligers. Allemaal hebben ze een eigen specialiteit. Zo weet Geart veel van vogels en Piet kent de Friese namen van de meeste soorten die ze tegenkomen. “We leren veel van elkaar, handig, want die kennis kan ik weer gebruiken bij mijn excursie.”
Rond een uur of twaalf staken de mannen de werkzaamheden en vertrekken naar De Houtpylk, het bedrijfsgebouw van It Fryske Gea in Earnewâld. Tijd om te schaften met de medewerkers daar. Het zelf meegenomen brood vullen ze aan met een kop soep en dan komt het ene na het andere sterke verhaal ter sprake. Lachend vertellen ze dat Pieter een keer met motormaaier en al het water inreed bij de Princenhof, een hilarisch gebeuren, volgens de mannen. Jan: “We doen nuttig werk, maar we hebben ook veel plezier. Soms voelt het net alsof we weer die schooljongens van vroeger zijn die in het land rondlopen. We werken ook niet volledige dagen, maar beginnen een uur of negen en half vier breien we er een eind aan. En als het erg slecht weer is, slaan we een week over. Het is mooi om zo in de natuur om te werken én onder de mensen te zijn.”
Na de lunch pakken de mannen hun werk weer op. Deze keer nemen ze de schouw mee, want dan kunnen ze beter bij de bomen aan de waterkant. Terwijl ze de boot te water laten, zien ze zwerfvuil liggen. “Misschien moeten we volgende week een rondje vuilnis doen,” stelt Jan voor. “Dat doen we ook eens in de zoveel tijd.” Al hoeft dat niet zo vaak meer, want de vrijwilligers hebben het idee dat mensen steeds minder zwerfvuil in de natuur achterlaten. Positief, volgens Jan: “Alleen die verrekte koffiecupjes, die komen we wel steeds vaker tegen.” Als de middag vordert, ligt er een flinke stapel takken langs de sloot. De lucht kleurt langzamerhand grijs, maar de sfeer blijft licht. “Zolang mijn lichaam het volhoudt, blijf ik dit doen,” geeft Jan aan. In de verte vliegt een witte reiger op. De mannen kijken hem even na, knikken tevreden en gaan dan weer aan het werk.
