De Friese weidevogels beleefden in 2025 over het geheel genomen een gemiddeld broedseizoen, maar achter dat gemiddelde schuilen grote regionale verschillen. Het Jaarbericht 2025 – Weidevogels in Fryslân laat zien dat er provinciebreed onvoldoende gruttokuikens zijn grootgebracht om de soort op lange termijn in stand te houden. Het broedsucces kwam uit in de oranje categorie ‘matig’.
Op het eerste gezicht leek zowel het weer als het broedresultaat redelijk gemiddeld. Toch vallen bij nadere blik op regio’s en perioden grote verschillen op. Van februari tot eind mei hield de droogte aan, terwijl op sommige plekken de predatiedruk uitzonderlijk hoog was. Opvallend was dat op de Waddeneilanden aanzienlijk minder gruttoparen tot broeden kwamen dan vorig jaar. Het hele Jaarbericht is hier te lezen.
Het Jaarbericht is een gezamenlijke inspanning van zes organisaties: Sovon Vogelonderzoek Nederland, BoerenNatuur Fryslân, It Fryske Gea, Staatsbosbeheer, de Bond Friese VogelWachten (BFVW) en Natuurmonumenten. Duizenden vrijwilligers en professionals leveren jaarlijks het veldwerk: van het tellen tot het beschermen van nesten en kuikens. Hun gegevens worden samengebracht in dit overzicht. De redactie werkt in opdracht van Provinsje Fryslân.
Tijdens de presentatie van het Jaarbericht werd ook de Boerefûgellânpriis uitgereikt. Deze prijs gaat naar boeren die op eigen kosten hun land zo beheren dat weidevogels er succesvol kuikens grootbrengen. Winnaars waren Lieuwe Boersma en Yeb Tjalling Reitsma uit Witmarsum/Schettens. Volgens juryvoorzitter Bianca Domhof (BoerenNatuur Fryslân) hebben zij “een mooi mozaïek gecreëerd onder bezielende leiding van de nazorger – een voorbeeld voor anderen.” De aanmoedigingsprijs van het Stimuleringsfonds Boerenlandvogels Fryslân ging naar Obe Douwe Veltman uit Harich. Dit fonds beloont boeren die zich inzetten voor weidevogels zonder dat zij een vergoeding ontvangen via regelingen zoals het ANLb.
Het afgelopen seizoen kende bij It Fryske Gea ook een aantal opvallend positieve ontwikkelingen. Vooral in de Warkumerwaard was sprake van een goed jaar. Dankzij een combinatie van gunstige weersomstandigheden en beheer wisten verschillende weidevogelsoorten zich daar goed te handhaven.
Met name de tureluur en de grutto deden het in dit gebied bijzonder goed. Doordat het voorjaar relatief mild verliep, niet te koud, met af en toe een regenbui, bleef het grasland groener en dichter begroeid dan in voorgaande jaren. Die extra vegetatie bood jonge kuikens meer beschutting tegen roofdieren en extreme weersomstandigheden, wat resulteerde in een hogere overlevingskans.
Meer over dit onderwerp
