Ieder voorjaar kijken we uit naar de kleurige bloemen van de bol- en knolgewassen in het historische groen. Ze bloeien daar vaak al eeuwenlang. Vanaf de zestiende eeuw zijn de voorjaarsbloeiers die we nu kennen als stinzenplanten in ons land geïntroduceerd. En vanaf de achttiende en negentiende eeuw worden ze aangeplant in landschappelijk aangelegde tuinen en plaatsen. Hier verwilderen ze, onder toeziend oog van destijds de adel, en nu vaak de vrijwilligers van It Fryske Gea. Zij helpen ons bij het beheer en onderhoud.
Ontdek de stinzenflora
Ga mee met onze enthousiaste gids en maak kennis met de sierlijke planten die edele families naar hun staten en stinzen brachten. Bloembollen- en knollen van dit soort planten werden in de grond gestopt om te verwilderen. Ze wisten tot vandaag de dag stand te houden.
De term stinzenplant is pas sinds 1932 in gebruik. Heemkundige Jacob Botke zag deze planten staan bij de Schierstins in Feanwâlden. De lokale bevolking sprak daar over de ‘Stinsblomkes’. Omdat hij dezelfde groep planten ook veel bij andere voormalige stinzen tegenkwam heeft hij deze naam geïntroduceerd. Inmiddels is het tot over de landsgrenzen een bekend begrip. Jacob Botke was in de beginjaren van It Fryske Gea actief in het bestuur van de vereniging.
Klein van stuk, maar al eeuwenlang vol kleurkracht in It Fryske Gea. We hebben het over stinzenplanten. Ze bloeien al in het vroege voorjaar en zijn op hun retour als bomen blad krijgen. Sneeuwklokje, krokus, holwortel, bostulp, Haarlems klokkenspel en adderwortel. Een afwisselende kleurenwaaier. Welke herken jij? Download onze zoekkaarten en ga op zoek naar deze kleurrijke verschijningen.
In It Fryske Gea
Bij It Fryske Gea kun je in een aantal parken en bossen genieten van de stinzenpracht.
De kleurenpracht van de stinzenflora is een lust voor het oog. Al aan het einde van de winter bloeien ze door tot ver in mei. Het tijdstip is alleen elk jaar anders en afhankelijk van het weer, daarom is de stinzenflora-monitor ideaal. Dit hulpmiddel vertelt precies welke flora je waar en wanneer kunt bewonderen. Daarnaast geeft de ingebouwde kalender wekelijks actuele informatie en vind je meer informatie over de vele voorjaarsactiviteiten die de deelnemers aan de Stinzenflora-monitor organiseren.
Stinzenplanten zijn bol-, knol- en wortelstokgewassen die soms al eeuwen geleden zijn aangeplant op Friese landgoederen (zoals Martenastate), buitenplaatsen, boerenerven en in tuinen bij pastorieën en woningen van notabelen. De auteurs beschrijven in Stinzenplanten in Fryslân de historie, de aanleg, het onderhoud en het beheer van de stinzenflora op belangrijke vindplekken in Fryslân. En niet te vergeten achttien uitgebreide portretten van de belangrijkste soorten. Veel aandacht gaat uit naar de beschrijving van de meest karakteristieke stinzenplanten van Fryslân met prachtige namen als Haarlems klokkenspel, Italiaanse aronskelk, winterakoniet en vingerhelmbloem. Dit alles ondersteund met schitterende foto’s.
