De basis van een gezonde natuur
Biodiversiteit
Biodiversiteit is de rijkdom aan planten en dieren en vormt de basis van een gezonde natuur. In Fryslân staat die rijkdom onder druk door veranderingen in landgebruik, stikstof en klimaatverandering. De natuur heeft onze bescherming nodig, maar wij zijn ook afhankelijk van haar: voor schoon water en schone lucht, voor bestuiving, en voor het opvangen en vasthouden van water. Daarom werkt It Fryske Gea aan het herstellen van leefgebieden en het beschermen van typisch Friese planten en dieren die dreigen te verdwijnen. Dat doen we samen met bewoners, boeren, collega-organisaties en overheden.
Herstel van veerkracht
We beheren onze natuurgebieden zo dat natuurlijke processen zoveel mogelijk hun werk kunnen doen. Wind en water brengen nieuw zand en klei aan, waardoor variatie ontstaat en de natuur zich blijft vernieuwen. We laten het waterpeil zo natuurlijk mogelijk verlopen, zodat riet en waterplanten kunnen groeien. Onze graslanden maken we kruidenrijk en gezond, goed voor het bodemleven en voor weidevogels. Deze graslanden zijn bovendien beter bestand tegen droge zomers. Zo behouden we typisch Friese soorten, zoals de grutto en de otter, en voldoen we aan provinciaal natuurbeleid en internationale afspraken zoals Natura 2000.
Dagelijks beheer
Ons werk begint bij het dagelijks beheer van onze eigen terreinen. Dat doen we zorgvuldig en volgens vaste beheercycli, waarbij we waar mogelijk de omgeving betrekken. We blijven monitoren of natuurdoelen worden gehaald, want monitoring wordt steeds belangrijker om de effecten van klimaatverandering goed te begrijpen. Als dat nodig is, passen we ons beheer aan. Door druk van stikstof, bestrijdingsmiddelen en verdroging, en om sterke bronpopulaties te behouden, is op sommige plekken een intensievere aanpak nodig.
Stikstof en CO₂
Een teveel aan stikstof verstoort ecosystemen doordat snelle groeiers kwetsbare soorten verdringen, vooral in heide- en veengebieden. Ook lost stikstofneerslag kalk op in de bodem, waardoor die heel zuur kan worden. Daarom pleit It Fryske Gea voor stevige maatregelen om uitstoot te verminderen en werkt samen met boeren, overheden en andere partners aan natuurherstel. We verwijderen waar nodig stikstofgevoelige soorten en vergroten de variatie aan planten, zodat de natuur weer in balans komt.
Natuurinclusief boeren
Natuur en landbouw kunnen elkaar versterken wanneer de bodem, biodiversiteit en waterkwaliteit centraal staan. Daarom werkt It Fryske Gea samen met boeren die kiezen voor natuurinclusieve maatregelen, zoals kruidenrijk grasland en duurzaam bodembeheer. Met ons pachtbeleid en samenwerkingen in onze gebieden dragen we bij aan een landschap waarin zowel landbouw als natuur toekomst heeft.
Invasieve exoten
Sommige uitheemse soorten komen door menselijk handelen in Nederland terecht en kunnen grote schade aanrichten. Ze verdringen inheemse planten en dieren en verstoren ecosystemen. Zo eet de Amerikaanse rode rivierkreeft waterplanten en waterdieren op, waardoor sloten verschralen. Japanse duizendknoop kan zo sterk woekeren dat andere planten geen kans meer krijgen. It Fryske Gea bestrijdt deze invasieve exoten actief, zodat kwetsbare soorten ruimte houden en de natuur gezond en in balans blijft.