Project status: Bezig
Veel van waar It Fryske Gea voor staat, komt samen in It Kathûs. Gelegen aan de Sodumerdyk, in het veenweidegebied ten noordoosten van Nes bij Akkrum, in het stroomdal van de Boarn. De Friese stelpboerderij uit 1904 was vroeger één van de kloosterboerderijen die hoorde bij het klooster van de Duitse Orde in Nes. Het pand heeft daarom een hoge monumentale en cultuurhistorische waarde. Het erf en het omliggende grasland dragen sporen van een geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen.
Project info
Het woongedeelte van It Kathûs is bijna onaangetast. Het omvat een betegelde gang met lambrisering, een keuken, een opkamer en een pronkkamer die alle drie voorzien zijn van bedsteden. De pronkkamer heeft een authentieke lichtgroene betimmering met decoratieve schilderingen zowel op de wanden als het plafond. In het midden van de boerderij is er een kelder met groene estrikken (tegels), op de zolder staat nog het authentieke spekhok. Het deels omgrachte erf staat al eeuwenlang op de kaart.
Ook de stookhut en het varkenshok zijn hier nog aanwezig. Tel daarbij op het ‘volstrekt gaaf bewaarde eeuwenoude cultuurlandschap van het ‘fûgeltsjelân’’ en het cultuurhistorisch en landschappelijk belang van It Kathûs is zonneklaar.
De staat waarin het pand verkeert, laat helaas te wensen over. Aan de hand van onderzoek heeft It Fryske Gea de boerderij eerst wind- en waterdicht gemaakt. Het erf is alvast opgeschoond, de stallen zonder monumentale waarde – waarin asbest was verwerkt – zijn gesloopt.
Ook verwilderde, in de jaren zeventig aangeplante, struiken in de voortuin zijn verwijderd. Zo komen de leilindes bij de keuken beter tot hun recht. Enkele essen met essentakziekte zijn gekapt en de singel is gesnoeid zodat de bomen weer kunnen uitlopen.
Wil je op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rondom It Kathûs? Via onderstaande formulier kun je je inschrijven voor onze periodieke nieuwsbrief over dit project. We houden je graag op de hoogte.
"*" geeft vereiste velden aan
In 2022 werd It Fryske Gea eigenaar van It Kathûs, als onderdeel van de aankoop van 42 hectare weidevogelland. Daarna startte een breed participatief traject om een passende herbestemming te vinden. Drie plannen zijn getoetst aan criteria zoals erfgoedbehoud, natuurwaarden, mienskipsdraagvlak en haalbaarheid. Scenario 2 kwam hierin het beste naar voren. Projectleider Jan-Willem Rodenburg benadrukt: “We hebben dit traject met grote zorgvuldigheid doorlopen. Het gekozen scenario sluit het beste aan op onze criteria én op de bijzondere waarden van het gebied.”
Gerelateerde berichten
Meer over dit project en lees over hoe It Fryske Gea zich inzet voor het beschermen, beheren en ontwikkelen van de natuur en cultuurhistorie in Fryslân.
Klik hier om uw eigen tekst toe te voegen
