Tom is één van de mensen die vanaf de start betrokken is bij het Otterprogramma dat aan de basis staat van de herintroductie van de otter in Nederland. Ook monitort hij de aanwezigheid van de otter aan de hand van ottersporen. ‘En dit kun jezelf ook doen tijdens een wandeling’, vertelt hij enthousiast. It Fryske Gea geeft tips in een reeks informatiefilmpjes.’

Op zoek naar sporen

Samen met Tom nemen we een kijkje in het gebied. Ook zien we wat wordt gedaan om ze veilig de wegen over te laten steken. “Vorig jaar zijn in Fryslân maar liefst 69 otters doodgereden, bijna de helft van de populatie in onze provincie. En bijna evenveel als er jaarlijks bijkomen. Met rasters en droge faunabuizen proberen we dit probleem te tackelen.” We lopen nog maar net op de polderdijk of Tom stopt en wijst op een wissel. Duidelijk is te zien waar de otter uit het water komt en via een smal paadje, dat door het oversteken is ontstaan, het water verderop weer ingaat. Op de polderdijk zien we nog een paar wissels, ontdekken we spraints en waar is gekrabd. Dat we en passant ook nog een paartje blauwe kiekendief zien, is een cadeautje. Net als de otters gaan ook wij het moeras in waar we de sporen kunnen blijven volgen. Opgetogen is Tom bij een wissel die dwars door het moeras leidt en als hij bij de volgende sloot een verse spraint ziet. “Hier is hij net geweest. Zo vers, kijk en ruik maar eens .” Het stinkt niet, maar de geur echt benoemen is lastig.

De otter een toekomst bieden in Fryslân, dat is het doel van het Otterfonds. Minder verkeersslachtoffers, schoner water, meer verbindingen tussen moerasgebieden en betere afspraken over de toepassing van fuiken en vallen. Zo houden we de otter in onze gebieden. Voor nu en later. Door alle ottermaatregelen versterken we de huidige otterpopulatie en indirect vele andere diersoorten. Lukt het de otter te overleven in onze natuurgebieden? Dan is het leefklimaat gezond!

De corona-maatregelen die vanavond 18.00 uur ingaan, maken het voor ons onmogelijk de vergadering goed en veilig in te richten. Hoe en of wij de ledenvergadering van dit jaar op een alternatieve wijze kunnen aanbieden, laten we u later weten. We rekenen op uw begrip.

Wat is een wormenhotel?

Een wormenhotel, ook bekend als wormenbak, bestaat uit een stapel bakken. In de bakken wonen de compostwormen. Let wel, dit zijn geen gewone regenwormen! Voor hen is jouw afval een feestmaal. Zij zetten het gft-afval dat je in de bakken gooit om tot compost en wormensap. Dit kun je uiteindelijk gebruiken als plantenvoeding.

Wat heb je nodig?

• 3 plastic bakken
• 1 deksel
• Dubbelzijdig kleefband
• Fijn gaas of oud gordijnstof
• Handvol compostwormen (bijv. tijgerwormen) + compost (online verkrijgbaar)
• Boormachine
• Boor van 6 mm

Aan de slag!

Stap 1 Boor gaatjes van 6 mm in de bodem van twee plastic bakken. Zorg dat er ongeveer 2 cm tussen ieder gat zit zodat de wormen makkelijk van de ene naar de andere bak kunnen bewegen. Tip: teken een raster op de onderkant van de bodem. Stap 2 Boor luchtgaatjes in de deksel met een afstand van 5 cm tussen de gaatjes. Doe dit voorzichtig zodat de deksel niet barst. Stap 3 Om ervoor te zorgen dat je geen overlast van fruitvliegjes krijgt, sluiten we de deksel af met fijn gaas of een oud gordijn. Plak hiervoor het dubbelzijdige kleefband rondom de rand aan de bovenkant van de deksel. Knip het gaas of de stof in het juiste formaat en druk dit op de kleefband. Stap 4 Omdat de onderste bak – ook wel vergaarbak genoemd – jouw plantenvoeding moet opvangen hoeven hier geen gaatjes in. Zet hier een van de andere bakken, die wel gaatjes in de bodem heeft, in. Stap 5 Deze bak – de compostbak – vul je met de compostwormen en compost. Stap 6 Zet nu de laatste bak met gaatjes in de bodem, in de compostbak. Dit is de groentebak die je met gft-afval kunt vullen. Stap 7 Tijd om de groentebak te vullen met afval! Let op: het is belangrijk dat je al jouw afval eerst een beetje verkleint. Zo gaat het verteringsproces wat sneller. Hieronder zie je twee lijsten: een met afval dat je wel kunt gebruiken en de ander met afval dat niet geschikt is voor het wormenhotel. Welk gft-afval is geschikt voor het wormenhotel?

• Snoeiafval in kleine stukjes
• Grasmaaisel
• Herfstbladeren
• Eierschalen
• Koffiefilters en theezakjes
• Rauwe groenten en fruit
• Houtsnippers

Welk gft-afval is niet geschikt voor het wormenhotel?

• Gekookte etensresten
• Vetten
• Schillen van niet-biologische aardappelen en citrusvruchten
• Kattenbakkorrels en -poep
• Onkruid en zieke planten
• Coniferentakken
• Bloeiende of zaaddragende planten
• Vlees en botjes

Stap 8 Plaats de deksel bovenop het wormenhotel. Zet het hotel op een vorstvrije en het liefst een donkere plek, voor het snelste resultaat. Nu is het aan de wormen om jouw etensresten om te toveren tot plantenvoedsel! Dit zal en paar weken duren, maar dan kun je de voedzame vloeistof uit de vergaarbak opvangen in een beker of glazen potje. Bewaar de plantenvoeding op een koele plaats. TIPS!

• Verdun de plantenvoeding met water (1 op 10) wanneer je het gebruikt.
• Vul de groentebak regelmatig aan zodat de wormen voldoende te eten hebben.
• Wissel na een paar maanden de compostbak met de groentebak zodat de wormen naar de groentebak kruipen. Dan kun je de overgebleven compost uit de compostbak halen en dit mengen met potgrond. Als de compostbak leeg is vul je die met groente en wordt dit automatisch de groentebak, en de groentebak krijgt de functie van compostbak.
• Zorg dat er voldoende afval in de groentebak ligt als je op vakantie gaat. Op die manier kun je zonder zorgen het wormenhotel een paar weken achterlaten.

Een stroom van mensen anderhalve meter boven het groene land. Wandelend en hardlopend van het hart van Fryslân van Raerd, tot de zeedijk bij Oosterbierum. Over de 42 kilometer lange Slachtedyk die dit landschap verbindt. It Fryske Gea is sinds 2000 eigenaar van de Slachtedyk en de Griene Dyk, omdat de oude Middelseedijk een grote cultuurhistorische en landschappelijke waarde heeft die we willen beschermen. Het is een prima plek voor planten. In het voorjaar zie je dan ook een grote diversiteit aan bloemen, net zoals we het vroeger gewend waren.

Wandelend genieten

Het begint al goed bij de start in Raerd, waar je ons Park Jongemastate passeert. Let vooral op de oude Middeleeuwse toegangspoort! Naast de schoonheid van de natuur is er onderweg veel te beleven: een breed aanbod aan muziek, cultuur én natuurlijk de Friese gastvrijheid van de dorpen. In drie ‘oases’ onderweg is het extra goed rusten, hier vind je een speciaal programma dat met de dorpen onder leiding van Friese kunstenaars is ontwikkeld. Een belevenis dus, waar de organisatie van de Slachtemarathon ons later graag meer over vertelt.

Onderhoud voetgangersbrug

Ondertussen zijn wij gezamenlijk met Rijkswaterstaat druk bezig met het groot onderhoud van de Slachtetille, de voetgangersbrug over de A31. Deze brug is sinds 2008 de verbinding over de snelweg en moet natuurlijk op tijd teruggeplaatst worden.

Mee doen!

Zaterdag 13 juni is de 6e editie van dit grote wandelevenement, met plaats voor 13.500 wandelaars en 1.750 hardlopers. De Slachtemarathon vindt eens in de vier jaar plaats en aanstaande zaterdag 18 januari start om 6.00 uur ’s ochtends de kaartverkoop. Aanmelden? Zet dan zaterdag je wekker vroeg en kijk voor meer informatie op: www.slachtemarathon.nl

Onderbouwing van eretitel

Bij de selectie van de beste locaties is gekeken naar diverse onderdelen. Bijvoorbeeld akkerkruiden, muurplanten, oude boskernen, maar ook is er gezocht naar de vijf beste locaties voor stinzenplanten in Nederland. Deze prachtige voorjaarsbloeiers zijn in Fryslân op meerdere plaatsen te bewonderen. In de categorie ‘stinzenbos’ is landschapspark Martenastate in Koarnjum gekozen tot één van de beste locaties van Nederland. Hierbij is uitgegaan van soortenrijkdom, kwaliteit en biodiversiteit.

Een bijzondere verdienste

Voorzitter van Stichting Martenastate, Henk Buith: “Wij zijn bijzonder blij met deze eretitel. De waardering is een mooie beloning voor alle inspanningen om de kwaliteit van het landschapspark hoog te houden. De stinzenflora steelt nu terecht de show, maar ook de state, overige gebouwen, ornamenten, grafheuvel zijn erkend rijksmonument en zeker de moeite waard. Je kan er zelfs kamperen deze zomer!” Het succes is mogelijk gemaakt door het huidige bestuur, vrijwilligers en het “groene beheer” dat sinds 2000 wordt uitgevoerd. Hiervoor zijn wij als natuurorganisatie verantwoordelijk. Stefien Smeding, medewerker cultuurhistorie en erfgoed, neemt hierbij de planvorming voor haar rekening. It Fryske Gea beheert naast Landgoed Martenastate ook stinzenflora-locaties als Park Jongemastate, het Wikelerbosk en het Rysterbosk. Alle herstelplannen die op Landgoed Martenastate zijn of worden gerealiseerd, zijn financieel mede mogelijk gemaakt door regionale en landelijke fondsen, overheden en particulieren. Het landschapspark is vrij toegankelijk van zonsopgang tot zonsondergang. Kom vooral eens langs bij Martenastate in Koarnjum om al het mooist te bewonderen.

Benieuwd naar de andere hotspots?

Bekijk de digitale verspreidingsatlas >>