Net zoals de afgelopen twee jaren, werd er vier dagen na het eerste ei, nóg een ei gelegd. Er wordt volop gebroed door beide zeearenden. Al een aantal jaren hebben we alles van dichtbij meegemaakt. Wat brengt dit seizoen? We wachten in spanning af.
Inmiddels werken we volop aan een nieuw bezoekerscentrum in de dorpskern. Hiervoor zijn we enkele mooie en reële opties aan het onderzoeken. We verwachten snel te komen tot een nieuw programma van zowel ‘harde’ vereisten als gewenste extra’s. Intussen zijn we ook in gesprek met de gemeente Tytsjerksteradiel, Nationaal Park De Alde Feanen en lokale ondernemers om tot de best mogelijke samenwerking te komen. Nog dit jaar hopen we tot een definitieve locatie te komen, waarna de (ver)bouw kan beginnen. Uiterlijk in de loop van 2026 hopen we de deuren van het nieuwe bezoekerscentrum gastvrij te kunnen openen.
Tijdelijke huisvesting
Ondertussen nemen we een aantal maatregelen om de periode zonder bezoekerscentrum zo goed mogelijk te overbruggen. Dat gaat over huisvesting van ons educatieteam, een thuisbasis voor onze vrijwilligers, een nieuwe ligplaats voor excursieboot de Blaustirns en een goede plek om materialen op te slaan. We kijken of het mogelijk is om in samenspraak met partners een tijdelijk ‘pop-up’ publieksinformatiepunt te openen. Daarover binnenkort meer.
Het ervaren ouderpaar heeft een winterrustplaats niet ver van deze nestplek. Maar ze zitten niet stil in de winter. Al in november vorige jaar is gezien dat ze hun nest aan het repareren waren. De afgelopen weken werden de bouwwerkzaamheden drukker. Meer takken aanvliegen, een kom in het nest maken van zacht materiaal en daar met hun lijf een kuil in draaien (dobjen, heet dat in het Fries). Het eerste ei zal niet heel lang meer op zich laten wachten.
Het lijkt erop dat voor de achtste opeenvolgende lente hetzelfde zeearendpaar gaat broeden in het Nationaal Park de Alde Feanen. Lees meer Broedseizoen 2024 van start
Op zaterdag 15 juni 2023, precies een jaar voor de start van de volgende editie, werd de nieuwe datum en de toevoeging van de halve marathon en estafetteloop gelanceerd in het prachtige decor van het Wad, op de dijk bij Oosterbierum.
Voorzitter Anne Jochum de Vries vertelde vol enthousiase waarom deze editie van de Slachtemarathon extra bijzonder wordt. “Neist dat wy nije ûnderdielen hawwe, geane wy ek werom nei de roots. Yn 2000 besochten wy dat op elke kilometer muzyk te hearren wie. Dat wolle wy ek no wer! Wy roppe dêrom eltsenien op dy’t muzyk makket om him of har by ús oan te sluten om ek Meirinner te wurden en sa de rinders en kuierders op harren tocht fluezen te jaan en in prachtige dei te belibjen.”
Als feestelijke afsluiting van de bekendmaking zong Piter Wilkens zijn bekende It Paad werom, met muzikale omlijsting van Brassband De Spijkerpakkenband.
Nieuw dit jaar is ook de estafetteloop voor basisschoolkinderen rondom de route van de Slachte om ook de jeugd te betrekken bij de traditie van deze culturele marathon. Ook wordt er een jongerenraad samengesteld uit de betrokken Slachtedorpen.
De 22 dorpen die langs de route slingeren zorgen voor extra beleving onderweg. Welk verhaal vertelt de Slachtemararthon voor hun dorp? Ieder dorp gaat aan de slag en brengt de beleving langs de kant van de weg. De organisatie is vastberaden om van deze editie een groot succes te maken. De Vries “De wrâld wêryn wy libje hat in Slachtemarathon nedich, in evenemint dat ús by inoar bringt, dat ús wer ferbynt mei wêr we libje, wa’t we binne en wêr de rykdom fan it lân en de doarpen om ús hinne leit. Wy ha der sin oan!”
De Slachtedyk is een eeuwenoude dijk die zich slingerend een weg baant door het overwegend groene land vanaf de waddenkust bij Oosterbierum tot Raerd. Deze 42 kilometer lange slaperdijk beschermde eeuwenlang een flink deel van Noordwest-Fryslân tegen het water. Al meer dan duizend jaar geleden legde men de eerste stukjes van de dijk aan, in de tijd dat de Middelzee hier nog vrij spel had. Sinds 2000 wordt de dijk door It Fryske Gea beheerd. Lees meer over dit gebied >>
De inschrijving van de marathon opent begin 2024. Freonen van de Slachtemarathon kunnen een week eerder inschrijven en genieten van het voordeel dat ze verzekerd zijn van een startbewijs en een starttijd kunnen uitzoeken. Freon worden kan tot 1 oktober 2023 op slachtemarathon.nl Update: de inschrijving voor de Slachtemarathon is vol!
Lange tijd was de zeearend een zeldzame wintergast in ons land, maar hij voelt zich de afgelopen jaren steeds meer thuis in Nederland. In 2017 broedde er voor het eerst een zeearend-paar in het Nationaal Park de Alde Feanen. En met succes, het lukte hen om dat jaar één jong groot te brengen. In 2018 en 2019 bleef dit paar hun territorium trouw, waarna er achtereenvolgens nog eens twee en één jong het nest vliegvlug verlieten. In 2020 kozen de zeearenden voor een nieuwe locatie voor hun nest, waar ze twee jongen succesvol groot brachten. Dit is de plek waar dit jaar de nestcam hangt én waar we twee jonge zeearenden groot zien worden! ‘We moatte goed beseffe dat dit echt unyk is, sa foar de kamera’, aldus weidevogelcoördinator Sip Veenstra.
Het is ook niet zo gek dat de zeearend dol is op de Alde Feanen. Met bijna 4000 hectare is het gebied één van de grootste moerasgebieden in West-Europa en kent het een afwisselend landschap met veel water, rietlanden en een grote diversiteit aan dieren en planten. Het nest bevindt zich in de zomerpolder in de Alde Feanen, waar het voor de zeearenden tafeltje-dek-je is. Het mannetje zit dagelijks op een paal bij het water en de jonge ganzen, vissen en meerkoeten zwemmen letterlijk voor zijn grote gele snavel langs.
Bij de Fluezen is het weer ook raak! Hier broedt nu voor het vijfde jaar de zeearend. In 2017 en 2018 mislukten de broedpogingen, maar daarna keerde het tij. Dit jaar is er één jong te zien op het nest. Het nest bevindt zich in het Koudumerbosk, waar geen mensen (mogen) komen. De rust maakt dat ze zich vertrouwd voelen en de weidse omgeving biedt voldoende voedsel. It Fryske Gea vindt het mooi dat omstanders hiervan kunnen meegenieten. Het nest is vanaf de openbare parallelweg te bewonderen en geïnteresseerden weten dat rust cruciaal is. Dit jong is intussen acht weken oud en al flink groot!
Dat de zeearend zich langzaamaan steeds meer vestigt in Fryslân laat zich door de toenemende broedgevallen goed zien. Toch is het nog steeds een zeldzame en kwetsbare soort, die ook zo weer kan weggaan. Districtshoofd Germ van der Brug: ‘rust zorgt ervoor dat de zeearend zich in onze provincie vestigt. Teveel commotie rondom de nesten kan dit verstoren.’ Maar ook aan de IJsselmeerkust is voor het tweede jaar op rij broedsucces! Ook hier zijn momenteel twee jongen te zien. Dat komt op het prachtige aantal van vijf zeearendjongen in onze gebieden!
a:8:{s:8:”location”;a:1:{i:0;a:1:{i:0;a:3:{s:5:”param”;s:12:”options_page”;s:8:”operator”;s:2:”==”;s:5:”value”;s:21:”vdlp-settings-contact”;}}}s:8:”position”;s:6:”normal”;s:5:”style”;s:7:”default”;s:15:”label_placement”;s:3:”top”;s:21:”instruction_placement”;s:5:”label”;s:14:”hide_on_screen”;s:0:””;s:11:”description”;s:0:””;s:12:”show_in_rest”;i:0;}
Bij het decembernummer van 2021 moesten we even slikken. Wéér de vinger op dezelfde plek die al zo’n zeer deed: de discussie over gangbare landbouw versus natuur. Daarnaast werd er stevig op de man gespeeld, in de persoon van Joop Atsma. Daarom geven we nu expliciet aan dat deze column – overigens net als andere – niet het standpunt van It Fryske Gea is.
It Fryske Gea brengt als vereniging een zeer diverse groep mensen samen. De leden van It Fryske Gea verschillen – buiten de liefde voor het Friese landschap en de Friese natuur – in allerlei opzichten van elkaar: politieke voorkeur, voorkeur voor weidevogels versus moeras, voor parken versus zelfredzame natuur, stadsmens of buitenmens, ambtenaar, boer of andere ondernemer. Als je van een groen Fryslân houdt ben je welkom bij It Fryske Gea en iedereen is nodig om op eigen wijze bij te dragen aan bescherming van natuur en landschap.
Polarisatie lijkt in de mode, maar It Fryske Gea zoekt consequent de verbinding om de problemen in ons landschap op te lossen. In de context van het huidige maatschappelijke debat kan deze column echter de indruk wekken dat It Fryske Gea meedoet aan de polarisatie. Dat is niet onze werkwijze en dat zal het ook niet worden. Zonder samenwerking is het behalen van doelen in bijvoorbeeld Natuer mei de Mienskip, maar ook in het veld niet mogelijk. Stichting Agrarisch Natuurfonds Fryslân is één van de spelers in Fryslân en medewerkers van It Fryske Gea werken samen met alle mensen van partijen die overlappende doelstellingen hebben en die samen willen verwezenlijken. Ieder met zijn eigen verantwoordelijkheid en doelstellingen.
We staan voor verbinding, waarvan akte.
Als je naar aanleiding van de column of dit bericht wilt reageren, dan kan je dat mailen naar info@itfryskegea.nl
Tom is één van de mensen die vanaf de start betrokken is bij het Otterprogramma dat aan de basis staat van de herintroductie van de otter in Nederland. Ook monitort hij de aanwezigheid van de otter aan de hand van ottersporen. ‘En dit kun jezelf ook doen tijdens een wandeling’, vertelt hij enthousiast. It Fryske Gea geeft tips in een reeks informatiefilmpjes.’
Samen met Tom nemen we een kijkje in het gebied. Ook zien we wat wordt gedaan om ze veilig de wegen over te laten steken. “Vorig jaar zijn in Fryslân maar liefst 69 otters doodgereden, bijna de helft van de populatie in onze provincie. En bijna evenveel als er jaarlijks bijkomen. Met rasters en droge faunabuizen proberen we dit probleem te tackelen.” We lopen nog maar net op de polderdijk of Tom stopt en wijst op een wissel. Duidelijk is te zien waar de otter uit het water komt en via een smal paadje, dat door het oversteken is ontstaan, het water verderop weer ingaat. Op de polderdijk zien we nog een paar wissels, ontdekken we spraints en waar is gekrabd. Dat we en passant ook nog een paartje blauwe kiekendief zien, is een cadeautje. Net als de otters gaan ook wij het moeras in waar we de sporen kunnen blijven volgen. Opgetogen is Tom bij een wissel die dwars door het moeras leidt en als hij bij de volgende sloot een verse spraint ziet. “Hier is hij net geweest. Zo vers, kijk en ruik maar eens .” Het stinkt niet, maar de geur echt benoemen is lastig.
De otter een toekomst bieden in Fryslân, dat is het doel van het Otterfonds. Minder verkeersslachtoffers, schoner water, meer verbindingen tussen moerasgebieden en betere afspraken over de toepassing van fuiken en vallen. Zo houden we de otter in onze gebieden. Voor nu en later. Door alle ottermaatregelen versterken we de huidige otterpopulatie en indirect vele andere diersoorten. Lukt het de otter te overleven in onze natuurgebieden? Dan is het leefklimaat gezond!
It Fryske Gea volgt de landelijke richtlijnen rondom het Coronavirus. Dit betekent dat ook onze bezoekerscentra, kantoren en vergaderlocaties gesloten zijn voor externen. Vooralsnog gelden de maatregelen tot nadere orde. We hopen op begrip.
Geniet vooral verder op de paden in onze gebieden!
Vanaf zaterdag 5 juni zijn onze vogelkijkhutten wel weer open voor publiek. Hier gelden de corona basisregels.
