Makkumerwaarden
Voor de Friese IJsselmeerkust liggen ter hoogte van Makkum en Piaam de Makkumernoardwaard, de Makkumersúdwaard en de Koaiwaard. Onder de verzamelnaam Makkumerwaarden valt dit natuurterrein onder het Beschermd Natuurmonument de Friese IJsselmeerkust. Het gevarieerde gebied bestaat uit begroeide zandplaten omgeven door ondiep water.
Grote aantallen vogels
Langs de hele IJsselmeerkust zijn het hele jaar door pleisterende vogels te zien. In het ondiepe water kunnen grote aantallen vogels met kijker en telescoop worden bewonderd. Meestal zijn het verschillende eendensoorten, steltlopers, zwanen en ganzen, maar ook lepelaars en soms zelfs flamingo’s worden hier waargenomen.
Stralend witte schelpenbanken
Langs de buitenrand van het ‘eiland’ de Makkumernoardwaard is in de loop van de tijd door stroming en golfslag een wal van zand met veel schelpen ontstaan. Deze bank breidt zich nog steeds uit in de richting van de Afsluitdijk. Vanaf de dijk is de blinkende kustlijn duidelijk te zien. Op de Makkumernoardwaard zijn belangrijke plantensoorten te vinden, zoals een flinke populatie van de vleeskleurige orchis. Bijna overal in Nederland is deze orchidee sterk achteruitgegaan, maar hier heeft de plant een veilige standplaats gevonden. Zeer bijzonder is de vitale populatie van de Noordse woelmuis.
Geel van dotterbloemen
Van de Makkumersúdwaard is na de Tweede Wereldoorlog een groot deel ingepolderd en in cultuur gebracht, maar de zuidpunt is nog altijd een belangrijk natuurgebied. In de rietpolders ziet het in het vroege voorjaar op veel plaatsen geel van de dotterbloemen. Daarnaast komen op veel plaatsen ruigtekruiden voor als Koninginnekruid, moerasspirea en moerasmelkdistel waar ’s zomers veel insecten op afkomen. In het ondiepe water voor de Makkumersúdwaard houden zich soms grote aantallen knobbelzwanen en kleine zwanen op.
Koaiwaard 
De Koaiwaard heeft een groot open middengedeelte, met daaromheen brede rietzomen en een dicht wilgenbos. De vochtige en schaduwrijke omstandigheden in het bos zorgen ervoor dat veel stammen begroeid zijn met mos en korstmos. De plantenwereld op de Koaiwaard biedt vaak een opvallend kleurige aanblik. In het vroege voorjaar draagt de gewone dotterbloem daar aan bij. Later in het seizoen zijn vooral op het open middenstuk orchideeën te vinden, zowel de vleeskleurige orchis als de prachtig donker gevlekte rietorchis. Ook de echte koekoeksbloem en grote ratelaar zorgen voor een fleurige en kleurige toon tussen alle zeggen.
In de vogelkijkhut ' de Ral ' bij de Koaiwaard staat een informatiepaneel.
ToegankelijkheidDoor de Makkumersúdwaard loopt een wandelpad, dat in het broedseizoen deels is afgesloten. De vogelrijkdom van de Koaiwaard is vanuit de vogelkijkhut te bewonderen. De Makkumernoardwaard is niet vrij toegankelijk. Wilt u graag een bezoek brengen aan dit unieke eiland? Ga dan mee op een begeleide excursie.
WandelroutesDoor de makkumersúdwaard loopt een wandelroute, die deels is afgesloten tijdens het broedseizoen.
VogelkijkhutWie de vogelrijkdom van de Koaiwaard wil bewonderen kan terecht in de vogelkijkhut 'De Ral'.






