Twee kuikens! Volgens verwachting was het de dag na kuiken nummer één, de de beurt aan nummer twee. Prachtig. En de derde? Waarschijnlijk zo’n twee of drie dagen later. Vorig jaar startte het broedsel ook met drie eieren, maar kwamen er uiteindelijk twee jongen uit. We wachten het vol spanning af.
Een kuiken! Op 15 april hoorden we ’s ochtends al zacht gepiep uit de eieren komen. Dan weet je: het kan niet lang meer duren. De hele dag werd het nest nauwlettend gevolgd en het gat in het ei werd steeds groter. Rond 16.30 uur was het zover: het eerste kuiken kroop uit het ei!
Het jubelende jubileumjaar 2026 met 10 jaar broedende zeearenden in het de Alde Feanen en op vrijdag de 13de voor de tweede keer een drielegsel… hoe feestelijk kan het zijn!
Blog: Andries Dijkstra
Het eerste ei werd gelegd op 5 maart ’26, gevolgd door het tweede ei op 9 maart ’26 en dat was met een tijdsverschil van 94 uren (nagenoeg 4 etmalen). Na het leggen van zowel het eerste als het tweede ei, werd er nog niet echt gebroed. Beide eieren werden wel warm gehouden, maar het langdurig diep zitten in de kenmerkende broedhouding bleef nog achterwege. Dat gaf de terechte hoop en verwachting op een derde ei. En jawel, op vrijdag 13 maart ’26 werd het derde ei eruit geperst, 98 uren (4 etmalen) na het tweede ei. Een zeearend legsel met drie eieren is sowieso al uitzonderlijk, maar dit opnieuw mee te mogen beleven via de webcam… dat is feest! Als alle eieren bevrucht zijn en er zich in de komende vijf weken geen extreme (weer)situaties voordoen, dan mogen we verwachten dat er vanaf ca. 18 april a.s. zeearend kuikens uit hun ei gaan kruipen.
De gemiddelde broedduur voor zeearend eieren ligt tussen de 35 à 38 dagen. Zoals eerder genoemd hangt het broedsucces mede af van de weersomstandigheden, maar ook van de rust op en rondom het nest. Gaat er wel of niet sprake zijn van (veel) verstoring door kraaien, marters of wat dan ook.
We zagen in de voorgaande jaren dat het onderlinge leeftijdsverschil van de zeearend kuikens beperkt bleef van soms 10 uren tot hooguit een etmaal. Ik ben benieuwd of dit ook zo zal zijn voor het derde kuiken. Het zou kunnen dat de jongste twee tot drie etmalen na de oudste uit het ei kruipt. Het hoeft en zal voor de oudervogels geen probleem zijn om voldoende prooi te vangen en te voeren. De praktijk (o.a. bij een zeearend paar in Koudum) heeft inmiddels uitgewezen dat zeearenden prima in staat zijn om drie jongen groot te brengen. We gaan het hopelijk zien en beleven … en met welke hectiek dit wel of niet gepaard gaat?! De komende vijf weken is het devies voor ons allen … heb vooral geduld!
We moesten er dit seizoen iets langer op wachten, maar op donderdagmiddag 5 maart werd het eerste ei gelegd! Een prachtig moment, en ze doen het als eerdere jaren: de man gaat weg op het moment suprême, de vrouw legt in alle rust. Man komt kijken en ziet dat het goed is.
Zoals het lijkt wordt 2026 het tiende opeenvolgende broedseizoen van de zeearend in Nationaal Park de Alde Feanen. Een tinnen jubileum, als symbool voor een sterke en flexibele relatie!
Blog: Andries Dijkstra
Dit 10de opeenvolgende broedseizoen begon, net als in de voorgaande jaren, eigenlijk al rond de jaarwisseling. Het immense nest werd weer opgekalefaterd en hun zo kenmerkende roep schalde over de zomerpolder. Maar… Soms heb je aan één nest niet genoeg, dus dan bouw je er gewoon eentje bij! In het voorgaande seizoen werd begonnen met een tweede nest, vlakbij het eerste nest. Tot op de dag van vandaag wordt er ook aan dat nest regelmatig gewerkt door het zeearend paar. Of dit, laat ik zeggen ‘speelnest’, vroeger of later in gebruik wordt genomen als een nieuwe kraamkamer? Wie het weet, mag het zeggen. Er is echter maar één webcam en die staat gericht op het ons bekende, aloude en vertrouwde nest. Dus…, hopen dat de zeearenden niet van plan zijn om nog in dit seizoen te gaan
verhuizen!
De nestlocatie op 14 februari 2026, met links het ‘speelnest’ en rechts het zeearend paar. Foto: Andries Dijkstra
Toen dit zeearend koppel in 2017 voor het eerst succesvol broedde in het de Alde Feanen, droeg de vrouw het 4de kalenderjaar verenkleed, met nog een klein donker randje aan het uiteinde van de staartveren. De man was toen al volledig uitgekleurd en waarschijnlijk 2 jaar ouder. Het rekensommetje leert ons dan dat vrouw zeearend nu 14 en de man 16 jaar oud moet zijn. Voor
zover vanuit de literatuur bekend, kan een in het wild levende zeearend rond de 20 jaar oud worden. Wat we niet weten is of zeearenden zich tot op hoge leeftijd nog kunnen voortplanten. Bij veel soorten in de natuur betekent het zich niet meer kunnen reproduceren, dat het leven dan ook eindigt. Maar daarop zijn echter uitzonderingen, zoals bij sommige walvissoorten als ook de Homo Sapiens. Of er voor zeearenden eveneens een tijd aanbreekt, waarin ze met een soort van pensioen gaan? Ik weet het niet en dus verheug ik me nu eerst weer op een hopelijk succesvol en interessant broedseizoen van dit zeearend paar.
We wensen alle kijkers en volgers weer een boeiend en aangenaam seizoen! En als laatste… er is een mogelijkheid om zelf eens een kijkje gaan te nemen in het prachtige leefgebied van de zeearenden! Ga bijvoorbeeld mee met een van de vaarexcursies die It Fryske Gea organiseert. Graag “oant sjen” in het de Alde Feanen!
Wat was het een prachtig seizoen! Genieten jullie nog één keer mee?
Na nog een paar onrustig dagen op het nest is K2, het zeearendjong dat begin maart drie dagen na brusje K1 uit het ei kwam, vanmorgen om half zeven weggevlogen. Er waren nog vier dagen na het uitvliegen van K1 nodig om voldoende kracht en moed te verzamelen om zelf ook te gaan.
Dit is de laatste clip van 2025 over het wel en wee van het zeearendpaar dat we al vele jaren succesvol jongen de wereld in zien helpen. Er volgt nog een seizoenssamenvatting. Hou de website in de gaten.
Toch wel weer een verrassing, het uitgeloven jong kwam nog even terug op het nest. Hoe ging dat verder?
Stimuleren …
In de voorafgaande 4 à 5 dagen aan het uitvliegen werden er duidelijk minder prooien naar het nest gebracht en waren er zelfs twee dagen dat er niets op de nestrand werd gedeponeerd. Kennelijk moest dit een stimulans zijn voor de jongen om het nest te gaan verlaten! Hoe dan ook … het eerste jong waagde de sprong en het tweede zal binnenkort dit goede voorbeeld wel gaan volgen. En het derde ei? Oftewel een derde jong wat er nooit kwam? Dit ei zal wellicht nog ergens, al dan niet beschadigd, onder in de nestkom liggen. Wie weet wordt het gevonden bij controle werkzaamheden aan de webcam en kan het een plekje krijgen in het Informatiepunt Nationaal Park De Alde Feanen in Earnewâld?
De laatste avond samen op het nest
Vanaf het uitkomen van het eerste jong tot het uitvliegen (11 april – 1 juli ’25) werden door de zeearend ouders 241 prooien naar het nest gebracht. Man zeearend bracht 134 prooien en vrouw
zeearend 107. Conform de voorgaande jaren was het vooral de man die in de eerste 4 à 5 weken de prooien naar het nest bracht en de vrouw die de prooi vervolgens in kleine hapklare brokjes aan de jongen voerde. Daarna zagen we dat deze taken meer gelijkwaardig werden uitgevoerd, waarbij de vrouw overigens het meest ‘sturend’ optrad bij het voeren en verdelen van de prooi aan de jongen.
De variatie in prooien (241 stuks) zag er als volgt uit:
Gevogelte: 155 64 %
Vis: 57 24 %
Haas: 29 12 %
Het gevogelte (155stuks) bestond uit:
Grauwe gans (pullen tot halfwas): 95
Meerkoet (adult): 35
Grote Canadese gans (pullen tot halfwas): 16
Blauwe reiger (adult): 4
Wilde eend (adult): 2
Kolgans: 1
Houtduif (adult): 1
Zilvermeeuw (adult): 1
De vis (57 stuks) bestond uit:
Brasem: 39
Paling: 9
Voorn: 5
Snoekbaars: 1
Zeelt: 1
NN (onbekend): 2
Blog: Andries Dijkstra
In de vroege ochtend (5.56 uur) van 1 juli 2025 was het moment daar, het eerste van de twee zeearend jongen verliet met een prachtige en majestueuze zweefvlucht het ouderlijk nest.