De eerste monitoringsresultaten van de Mokkebank laten zien dat de herinrichting van het gebied zijn vruchten afwerpt. Twee jaar na de start van de werkzaamheden ontwikkelt het gebied zich tot een belangrijke kraamkamer voor vissen en een aantrekkelijk leefgebied voor karakteristieke moerasvogels. Tijdens een ecologische expertmeeting op 24 juni deelden It Fryske Gea en Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ) de bevindingen met partners en experts uit het veld.

De positieve resultaten zijn gebaseerd op verschillende monitoringsonderzoeken, waaronder de BMP-broedvogelmonitoring, vismonitoring, vistrapmonitoring en waterstandsmetingen. Samen geven deze onderzoeken een steeds completer beeld van de ontwikkeling van het gebied. “Het mooie is dat we niet alleen zien dat de natuur terugkomt, maar dat we dit ook kunnen onderbouwen met gedegen onderzoek. Dat geeft vertrouwen dat de keuzes die we hier samen hebben gemaakt daadwerkelijk werken”, zegt Chris Bakker, directeur van It Fryske Gea.

Ambassadeurssoorten vertellen het verhaal
Dat de natuur zich in de goede richting ontwikkelt, blijkt onder meer uit de aanwezigheid van verschillende kenmerkende moerasvogels. Soorten als de roerdomp, snor, rietzanger en bruine kiekendief zijn snel na de inrichting van het gebied verschenen als broedvogel.

Deze vogels stellen hoge eisen aan hun leefomgeving en laten zien dat de inrichting van het gebied aansluit bij wat gezonde moerasnatuur nodig heeft. Vooral de sterke toename van de roerdomp is veelzeggend: het aantal territoria groeide van één naar zeven. Ook soorten als de dodaars en de rietzanger profiteren zichtbaar van de nieuwe inrichting. Ecoloog Wibe Altenburg: “Vooral roerdomp, snor en bruine kiekendief zijn echte ambassadeursoorten van het ‘waterriet’, rietland dat (ook) in het voorjaar in het water staat en daardoor een veilig leefgebied biedt aan een heel scala aan moerassoorten. Vóór de inrichting van de Mokkebank ontbrak zulk waterriet er vrijwel geheel.”

Belangrijke kraamkamer voor vissen
Ook onder water zijn de eerste resultaten veelbelovend. Bij de vismonitoring zijn elf verschillende vissoorten aangetroffen. Opvallend is dat 88 procent van de gevangen vissen uit jonge exemplaren bestaat. Dat wijst erop dat de Mokkebank nu al een belangrijke functie vervult als paai- en opgroeigebied voor vissen. Bij de vismonitoring is niet alleen gekeken welke soorten aanwezig zijn, maar ook hoe de vis zich verspreidt en welke leeftijdsopbouw de populaties hebben.

Volgens Dirk Jan Lepstra van VFIJ onderstrepen de eerste resultaten het belang van langjarige samenwerking aan natuurherstel langs de Friese IJsselmeerkust en helpt het als je de natuur daarbij een zetje geeft. “Ik ben echt onder de indruk van het herstellend vermogen van de natuur. Al een week nadat de eerste kranen vertrokken waren de eerste tekenen van herstel al te zien”.

Om de Mokkebank weer geschikt te maken voor vogels en vissen zijn de omvangrijke werkzaamheden uitgevoerd. Er zijn nieuwe slenken en ondiepe waterzones aangelegd, natuurvriendelijke oevers gecreëerd en de waterhuishouding aangepast, zodat er weer een natuurlijk waterpeil ontstaat. Ook is een vispassage aangelegd die jonge vissen de ruimte geeft om op te groeien en zich verder te verspreiden. Door de harde overgangen tussen land en water te verzachten, ontstaat een gevarieerd moerasgebied dat beter bestand is tegen klimaatverandering en ruimte biedt aan een grotere biodiversiteit. De eerste monitoringsresultaten laten zien dat deze aanpak daadwerkelijk effect heeft.

Over Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ)
De Mokkebank is één van de projecten binnen Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ). Binnen dit samenwerkingsprogramma werken overheden, natuurorganisaties en andere partners samen aan een klimaatbestendige, veilige en soortenrijke Friese IJsselmeerkust. Door natuurherstel, een natuurlijker waterbeheer en versterking van de biodiversiteit wordt gewerkt aan een toekomstbestendige kustzone waar natuur, water en landschap elkaar versterken.

De herinrichting van de Mokkebank is tot stand gekomen dankzij een brede samenwerking tussen onder andere It Fryske Gea, VFIJ, provincie Fryslân, het Rijk, Vogelbescherming Nederland en de Nationale Postcode Loterij.

Tijdens het broedseizoen, 15 maart t/m 15 juli, worden in natuurgebieden overal jonge dieren geboren. In deze periode is de natuur extra kwetsbaar. Met kleine, bewuste keuzes kunnen bezoekers helpen om de natuur een veilige plek te laten zijn voor jong leven.

Waarom de campagne Bescherm de jonkies?

Jonge dieren zijn afhankelijk van rust, beschutting en de zorg van hun ouders. Als die rust wordt verstoord, kunnen ouderdieren schrikken en hun nest verlaten. Jonge dieren raken uitgeput, worden sneller ontdekt door roofdieren of overleven het niet. Vaak gebeurt dit onbedoeld, door menselijk gedrag dat goed bedoeld is, maar meer impact heeft dan we denken.

Als natuurorganisaties willen we dieren, en vooral jonge dieren, de rust en ruimte geven die zij nodig hebben om veilig op te groeien. Met ‘Bescherm de jonkies’ spreken we bezoekers actief aan om bewust en zorgvuldig met de natuur om te gaan. Genieten van het landschap kan en mag, maar wel op een manier die jonge dieren beschermt. Zo zorgen we samen voor meer rust in de natuur tijdens het broedseizoen. Juist in deze maanden maakt dit het verschil tussen opgroeien en niet overleven.

Houd jouw hond aan de lijn

Tijdens het broedseizoen kan zelfs de geur van een hond al voor onrust zorgen. Wilde dieren schrikken, durven niet terug naar hun nest of verlaten het zelfs. Dat brengt jonge dieren in gevaar. Ook als een hond rustig is, kan zijn aanwezigheid grote impact hebben. Als beschermer van de jonkies help je door je hond de hele route aangelijnd te houden. Zo geef je dieren rust en ruimte om hun jongen veilig groot te brengen. Wil je hond vrij rennen? Kies dan voor een speciaal losloopgebied.

Blijf op het pad in de natuur

Veel nesten liggen goed verstopt op de grond en zijn bijna niet te zien. Als je van het pad afgaat, kun je ongemerkt op een nest stappen of een ouderdier met jong afschrikken. Dat brengt jonge dieren direct in gevaar. Als beschermer van de jonkies help je door op de paden te blijven en de natuur van een veilige afstand te bekijken. Zo geef je dieren de rust en ruimte die zij nodig hebben om hun jongen groot te brengen.

Houd afstand van de oever op het water

Langs oevers en tussen het riet verschuilen zich veel jonge dieren en nesten. Ze zijn nauwelijks te zien en extra kwetsbaar. Als je te dicht langs de oever vaart of aanmeert op plekken waar dat niet mag, schrikken ouderdieren op of raken jongen verstoord. Als beschermer van de jonkies help je door met je, boot, kano of supboard afstand te houden van de oever en alleen aan te meren op plekken waar dat is toegestaan. Zo krijgen jonge dieren de rust en ruimte die zij nodig hebben om veilig op te groeien.

Tijdelijke afsluitingen

Sommige wandelroutes of gebieden zijn tijdelijk afgesloten. Dit doen we om vogels die op de grond broeden of jonge dieren hebben extra rust te geven. Op onze gebiedspagina’s lees je welke gebieden (deels) niet toegankelijk zijn.

Bescherm de jonkies campagne is het initiatief van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL, en wordt financieel ondersteund door Collectief Natuurinclusief en communicatief door provincies, natuurorganisaties, recreatieschappen, toerisme en recreatie branche, gebruikersgroepen en andere organisaties.