De eerste monitoringsresultaten van de Mokkebank laten zien dat de herinrichting van het gebied zijn vruchten afwerpt. Twee jaar na de start van de werkzaamheden ontwikkelt het gebied zich tot een belangrijke kraamkamer voor vissen en een aantrekkelijk leefgebied voor karakteristieke moerasvogels. Tijdens een ecologische expertmeeting op 24 juni deelden It Fryske Gea en Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ) de bevindingen met partners en experts uit het veld.

De positieve resultaten zijn gebaseerd op verschillende monitoringsonderzoeken, waaronder de BMP-broedvogelmonitoring, vismonitoring, vistrapmonitoring en waterstandsmetingen. Samen geven deze onderzoeken een steeds completer beeld van de ontwikkeling van het gebied. “Het mooie is dat we niet alleen zien dat de natuur terugkomt, maar dat we dit ook kunnen onderbouwen met gedegen onderzoek. Dat geeft vertrouwen dat de keuzes die we hier samen hebben gemaakt daadwerkelijk werken”, zegt Chris Bakker, directeur van It Fryske Gea.

Ambassadeurssoorten vertellen het verhaal
Dat de natuur zich in de goede richting ontwikkelt, blijkt onder meer uit de aanwezigheid van verschillende kenmerkende moerasvogels. Soorten als de roerdomp, snor, rietzanger en bruine kiekendief zijn snel na de inrichting van het gebied verschenen als broedvogel.

Deze vogels stellen hoge eisen aan hun leefomgeving en laten zien dat de inrichting van het gebied aansluit bij wat gezonde moerasnatuur nodig heeft. Vooral de sterke toename van de roerdomp is veelzeggend: het aantal territoria groeide van één naar zeven. Ook soorten als de dodaars en de rietzanger profiteren zichtbaar van de nieuwe inrichting. Ecoloog Wibe Altenburg: “Vooral roerdomp, snor en bruine kiekendief zijn echte ambassadeursoorten van het ‘waterriet’, rietland dat (ook) in het voorjaar in het water staat en daardoor een veilig leefgebied biedt aan een heel scala aan moerassoorten. Vóór de inrichting van de Mokkebank ontbrak zulk waterriet er vrijwel geheel.”

Belangrijke kraamkamer voor vissen
Ook onder water zijn de eerste resultaten veelbelovend. Bij de vismonitoring zijn elf verschillende vissoorten aangetroffen. Opvallend is dat 88 procent van de gevangen vissen uit jonge exemplaren bestaat. Dat wijst erop dat de Mokkebank nu al een belangrijke functie vervult als paai- en opgroeigebied voor vissen. Bij de vismonitoring is niet alleen gekeken welke soorten aanwezig zijn, maar ook hoe de vis zich verspreidt en welke leeftijdsopbouw de populaties hebben.

Volgens Dirk Jan Lepstra van VFIJ onderstrepen de eerste resultaten het belang van langjarige samenwerking aan natuurherstel langs de Friese IJsselmeerkust en helpt het als je de natuur daarbij een zetje geeft. “Ik ben echt onder de indruk van het herstellend vermogen van de natuur. Al een week nadat de eerste kranen vertrokken waren de eerste tekenen van herstel al te zien”.

Om de Mokkebank weer geschikt te maken voor vogels en vissen zijn de omvangrijke werkzaamheden uitgevoerd. Er zijn nieuwe slenken en ondiepe waterzones aangelegd, natuurvriendelijke oevers gecreëerd en de waterhuishouding aangepast, zodat er weer een natuurlijk waterpeil ontstaat. Ook is een vispassage aangelegd die jonge vissen de ruimte geeft om op te groeien en zich verder te verspreiden. Door de harde overgangen tussen land en water te verzachten, ontstaat een gevarieerd moerasgebied dat beter bestand is tegen klimaatverandering en ruimte biedt aan een grotere biodiversiteit. De eerste monitoringsresultaten laten zien dat deze aanpak daadwerkelijk effect heeft.

Over Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ)
De Mokkebank is één van de projecten binnen Versterken Friese IJsselmeerkust (VFIJ). Binnen dit samenwerkingsprogramma werken overheden, natuurorganisaties en andere partners samen aan een klimaatbestendige, veilige en soortenrijke Friese IJsselmeerkust. Door natuurherstel, een natuurlijker waterbeheer en versterking van de biodiversiteit wordt gewerkt aan een toekomstbestendige kustzone waar natuur, water en landschap elkaar versterken.

De herinrichting van de Mokkebank is tot stand gekomen dankzij een brede samenwerking tussen onder andere It Fryske Gea, VFIJ, provincie Fryslân, het Rijk, Vogelbescherming Nederland en de Nationale Postcode Loterij.