Aan de rand van natuurgebied de Eanjumerkolken is een nieuw uitkijkpunt geopend: De Zoutkegel. Vanaf deze plek ervaar je de rust, ruimte en rijkdom van dit vogelgebied, zonder de natuur te verstoren. De uitkijktoren ligt langs de Súd Ie en is een mooie nieuwe plek voor wandelaars, fietsers en watersporters die het gebied willen ontdekken.

De Zoutkegel is ontworpen door architect Nynke Rixt Jukema. Het opvallende ontwerp verwijst naar de geschiedenis van deze plek. Eeuwen geleden werd hier zout gewonnen uit veen dat doordrenkt was met zeewater. Dat verleden is nog altijd zichtbaar in het landschap. Eanjumerkolken ligt opvallend laag en dankt dat mede aan die vroegere zoutwinning. Met De Zoutkegel krijgt deze bijna vergeten geschiedenis opnieuw een plek in het gebied.

De toren is gemaakt van staal en bamboe en bereikbaar via een loopbrug. Eenmaal binnen kun je kiezen: daal je af naar het niveau van de Súd Ie of klim je omhoog naar het uitkijkplateau? Vanaf boven kijk je uit over een open, nat en vogelrijk landschap. Juist omdat de Eanjumerkolken zelf niet toegankelijk is, biedt deze plek een bijzondere kans om het gebied toch van dichtbij te beleven.

© Marcel van Kammen

© Marcel van Kammen

Werken aan een sterker leefgebied voor vogels

De Eanjumerkolken is een bijzonder natuurgebied langs de Friese Waddenkust. Hier broeden kust- en weidevogels zoals de grutto, kievit, tureluur en sinds kort ook de kluut. Vooral dat laatste is opvallend: in de Eanjumerkolken groeide het aantal broedparen van de kluut in tien jaar tijd van ongeveer tien naar honderdvijftig.

Tegelijk weten we dat extra inzet nodig is om vogels ook in de toekomst voldoende kansen te bieden. Een deel van het gebied is nog te droog, waardoor er in het broedseizoen te weinig voedsel beschikbaar is voor jonge vogels. Daarom werkt It Fryske Gea aan het project Wij&Wadvogels Eanjumerkolken en Dykshoarne. Met dit project maken we de gebieden natter en robuuster. We schonen greppels en sloten op, herstellen dammen, plaatsen nieuwe duikers en werken aan een slimmer watersysteem. Zo ontstaat meer ruimte voor natte zones en modderranden, precies de plekken waar vogels voedsel vinden en jongen kunnen opgroeien. Ook verbeteren we de waterdoorstroming en maken we het gebied geschikter voor vissen en andere dieren die afhankelijk zijn van schoon en verbonden water.

Rustgebieden zijn van levensbelang

Voor vogels is rust minstens zo belangrijk als water en voedsel. De Eanjumerkolken is een rustgebied waar vogels kunnen broeden, foerageren en opgroeien, zonder verstoring. Zeker in het broedseizoen is dat van groot belang. Dan zijn vogels extra kwetsbaar en kan elke verstoring invloed hebben op het broedsucces.

Daarom is de Eanjumerkolken niet vrij toegankelijk. En juist dat maakt De Zoutkegel zo’n mooie toevoeging. Vanaf deze plek kun je genieten van het landschap en de vogels, terwijl het gebied zelf de rust houdt die nodig is. Zo laten we zien dat natuurbescherming en natuurbeleving heel goed samen kunnen gaan, als je daar bewust ruimte voor maakt.

De Zoutkegel en andere elementen, evenals het fietspad, zijn projecten binnen het programma Súd Ie. Waddenfonds, Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en Gemeente Noardeast-Fryslân investeren gezamenlijk in dit programma.

In de Workumerwaard wordt het leefgebied van weidevogels verder versterkt. Dankzij een samenwerking tussen het Rijke Weide Vogelfonds en It Fryske Gea krijgt ruim 10 hectare een duurzame natuurbestemming. Daarmee wordt het bestaande natuurgebied uitgebreid en ecologisch versterkt.

De Workumerwaard is een buitendijks natuurgebied langs de Friese IJsselmeerkust en van grote betekenis als broed-, foerageer- en rustgebied voor vogels. Soorten als grutto, tureluur en kievit vinden hier geschikte omstandigheden om te broeden en hun jongen groot te brengen. Daarnaast gebruiken onder meer lepelaars en reuzensterns het gebied als foerageer- en slaapplaats. Door de nieuwe gronden in te richten als kruidenrijk grasland met een hoge waterstand en rust in het broedseizoen, ontstaat een groter en samenhangend leefgebied.

Nieuwe manier van natuur beschermen

Het Rijke Weide Vogelfonds investeert in het veiligstellen van de grond, terwijl It Fryske Gea zorgt voor het langjarige beheer en de ecologische ontwikkeling van het gebied. “Chris Bakker, directeur van It Fryske Gea: “Mensen die willen investeren in natuur door grond aan te kopen hebben behoefte aan betrouwbaar en deskundig beheer. Wij bieden bijna 100 jaar ervaring in natuurbeheer en kunnen die ervaring ook inzetten in gebieden waar wij zelf niet de eigenaar zijn. Zo vergroten we onze impact, terwijl de natuurkwaliteit voorop blijft staan.”

“Voor It Fryske Gea betekent deze samenwerking een nieuwe manier om natuur te beschermen” – Chris Bakker

Het Rijke Weide Vogelfonds is een landelijk opererend fonds dat gericht investeert in kansrijke weidevogelgebieden in Nederland. Door landbouwgrond aan te kopen en deze beschikbaar te stellen aan boeren met hart voor weidevogels en natuur, draagt het fonds bij aan structureel herstel van leefgebieden voor soorten als grutto, tureluur en kievit. Kees de Pater, voorzitter van het Rijke Weide Vogelfonds: ”Het fonds koopt bij voorkeur weidegrond die aansluit bij grond van natuurorganisaties als It Fryske Gea. Daarmee zorg je voor grote aaneengesloten gebieden, precies wat weidevogels nodig hebben.”