Aan de rand van natuurgebied de Eanjumerkolken is een nieuw uitkijkpunt geopend: De Zoutkegel. Vanaf deze plek ervaar je de rust, ruimte en rijkdom van dit vogelgebied, zonder de natuur te verstoren. De uitkijktoren ligt langs de Súd Ie en is een mooie nieuwe plek voor wandelaars, fietsers en watersporters die het gebied willen ontdekken.

De Zoutkegel is ontworpen door architect Nynke Rixt Jukema. Het opvallende ontwerp verwijst naar de geschiedenis van deze plek. Eeuwen geleden werd hier zout gewonnen uit veen dat doordrenkt was met zeewater. Dat verleden is nog altijd zichtbaar in het landschap. Eanjumerkolken ligt opvallend laag en dankt dat mede aan die vroegere zoutwinning. Met De Zoutkegel krijgt deze bijna vergeten geschiedenis opnieuw een plek in het gebied.

De toren is gemaakt van staal en bamboe en bereikbaar via een loopbrug. Eenmaal binnen kun je kiezen: daal je af naar het niveau van de Súd Ie of klim je omhoog naar het uitkijkplateau? Vanaf boven kijk je uit over een open, nat en vogelrijk landschap. Juist omdat de Eanjumerkolken zelf niet toegankelijk is, biedt deze plek een bijzondere kans om het gebied toch van dichtbij te beleven.

© Marcel van Kammen

© Marcel van Kammen

Werken aan een sterker leefgebied voor vogels

De Eanjumerkolken is een bijzonder natuurgebied langs de Friese Waddenkust. Hier broeden kust- en weidevogels zoals de grutto, kievit, tureluur en sinds kort ook de kluut. Vooral dat laatste is opvallend: in de Eanjumerkolken groeide het aantal broedparen van de kluut in tien jaar tijd van ongeveer tien naar honderdvijftig.

Tegelijk weten we dat extra inzet nodig is om vogels ook in de toekomst voldoende kansen te bieden. Een deel van het gebied is nog te droog, waardoor er in het broedseizoen te weinig voedsel beschikbaar is voor jonge vogels. Daarom werkt It Fryske Gea aan het project Wij&Wadvogels Eanjumerkolken en Dykshoarne. Met dit project maken we de gebieden natter en robuuster. We schonen greppels en sloten op, herstellen dammen, plaatsen nieuwe duikers en werken aan een slimmer watersysteem. Zo ontstaat meer ruimte voor natte zones en modderranden, precies de plekken waar vogels voedsel vinden en jongen kunnen opgroeien. Ook verbeteren we de waterdoorstroming en maken we het gebied geschikter voor vissen en andere dieren die afhankelijk zijn van schoon en verbonden water.

Rustgebieden zijn van levensbelang

Voor vogels is rust minstens zo belangrijk als water en voedsel. De Eanjumerkolken is een rustgebied waar vogels kunnen broeden, foerageren en opgroeien, zonder verstoring. Zeker in het broedseizoen is dat van groot belang. Dan zijn vogels extra kwetsbaar en kan elke verstoring invloed hebben op het broedsucces.

Daarom is de Eanjumerkolken niet vrij toegankelijk. En juist dat maakt De Zoutkegel zo’n mooie toevoeging. Vanaf deze plek kun je genieten van het landschap en de vogels, terwijl het gebied zelf de rust houdt die nodig is. Zo laten we zien dat natuurbescherming en natuurbeleving heel goed samen kunnen gaan, als je daar bewust ruimte voor maakt.

De Zoutkegel en andere elementen, evenals het fietspad, zijn projecten binnen het programma Súd Ie. Waddenfonds, Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en Gemeente Noardeast-Fryslân investeren gezamenlijk in dit programma.

In januari 2026 is het bouwteam voor de realisatie van de Makkumer Noardwaard officieel van start gegaan. Niet met een bijeenkomst in een vergaderzaal, maar met laarzen aan, midden in het onbewoonde en normaal gesproken niet toegankelijke natuurgebied. Een bewuste en logische start voor een project waarin natuur en uitvoering nauw met elkaar verweven zijn.
Na een aanbesteding verzorgd door EcoGroen werkt It Fryske Gea in een bouwteam samen met aannemer Van der Meer en ingenieursbureau Witteveen+Bos. In deze voorbereidingsfase werken de partijen stap voor stap uit hoe het gebied opnieuw wordt ingericht. Het doel: in september goed voorbereid starten met de uitvoering, met maximale aandacht voor de natuurwaarden in het gebied.

De herinrichting richt zich op het versterken van natuurlijke overgangen tussen land en water. Zo ontstaat meer ruimte voor vogels, vissen en planten. Concreet betekent dit onder andere de aanleg van een dynamisch moeras, de ontwikkeling van waterriet en het plaggen van grasland om de biodiversiteit te vergroten. Meer informatie over het project en de achterliggende doelen is te vinden op de projectpagina Herstel van de Makkumer Noardwaard – natuur weer in balans.