Vismigratierivier stap verder: riviermonding afgerond

Door de Vismigratierivier kunnen miljoenen vissen straks vrij tussen de Waddenzee en het IJsselmeer trekken. Een uniek getijdensysteem zorgt voor een natuurlijke overgang tussen zout en zoet water. Het gebied aan de kant van de Waddenzee is nu af. Via deze plek zwemmen de vissen vanaf zee de rivier op, of vanaf het binnenland de zee in. Nét als bij een echte riviermonding.

Voordeur naar het achterland

De Vismigratierivier wordt naast de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand aangelegd. Deze sluizen spuien overtollig zoet water uit het IJsselmeer de Waddenzee op. Trekvissen ruiken en proeven dit water en worden zo naar de Vismigratierivier gelokt. Via twee openingen in een bestaande leidam in de Waddenzee zwemmen de vissen naar binnen. In deze kunstmatige riviermonding komen zoet en zout water langzaam samen. In het midden ligt een natuureiland. Hier kunnen vissen in het ondiepe water schuilen. Het gebied staat in directe verbinding met de Waddenzee, waardoor het eiland bij vloed helemaal onder water verdwijnt. Uiteindelijk zwemmen de vissen via de doorgang in de Afsluitdijk de Vismigratierivier op. Daarna bereiken zij het IJsselmeer. Vissoorten zoals de Europese aal zwemmen verder het Rijnsysteem in, helemaal tot aan de Zwitserse Alpen.

Foto’s: Rijkswaterstaat | Levvel | Provincie Fryslân | Topview Luchtfotografie

Duurzame samenwerking

Van Oord (namens IJsselmeerwerken VOF) heeft de riviermonding kunnen maken met materialen uit de directe omgeving. Het natuureiland bestaat bijvoorbeeld voor een groot deel uit zand dat vrijkwam bij het afgraven van de inzwemopeningen. Deze openingen zijn gemaakt door bouwconsortium Levvel (BAM, Van Oord, Rebel, Invesis). Zo kunnen we door goede onderlinge afstemming zo circulair mogelijk bouwen. Met het afronden van de inzwemopeningen zit het werk van Levvel aan de Vismigratierivier erop. Ondertussen werken de andere uitvoerders verder aan de Vismigratierivier.

Bekijk voor meer informatie over dit project Vismigratie­rivier Afsluitdijk of www.vismigratierivier.nl, een website van de initiatiefnemers.

De Lende krijgt haar kronkels terug

Gisteren werd de feestelijke aftrap gegeven voor het project ‘Hermeandering van de Lende’. Gedeputeerde Matthijs de Vries (Provincie Fryslân), bestuurslid Monique Plantinga (Wetterskip Fryslân) en wethouder Roelof Theun Hoen (gemeente Weststellingwerf) onthulden samen met Henk de Vries, directeur van It Fryske Gea, het bouwbord van dit project en zetten vervolgens de hydraulische pomp symbolisch aan. Dit markeerde de start van de werkzaamheden, waarbij de natuurvriendelijke manier van werken centraal staat.

Voor mens en natuur

“De Lendevallei is een gevarieerd moerasgebied waar bijzondere moerasvogels een plekje vinden,” aldus Henk de Vries. “De hermeandering van de Lende zorgt voor een prachtig landschap, waar mens en natuur samen van kunnen genieten.”

“Dit project geeft de natuur de ruimte om te floreren en draagt daarmee bij aan de bredere missie van It Fryske Gea om natuur, landschap en erfgoed in Fryslân te versterken en te behouden.” – Henk de Vries

Innovatief werken in bestaande natuur

Met elkaar is een innovatieve werkwijze bedacht die de aanwezige natuurwaarden zo weinig mogelijk verstoort. Door het verpompen van vrijkomend bodemmateriaal worden transportbewegingen in het natuurgebied tot een minimum beperkt. Het vrijkomende grond- en plantenmateriaal wordt via een buizenstelsel naar de dichtbijgelegen Lendepolder gepompt.

De oorspronkelijke kronkels, oftewel meanders, worden teruggebracht in de huidige rechte beek. Dit zorgt voor een betere waterdoorstroming, schoner water en een rijkere biodiversiteit. De hermeandering van de Lende draagt daarmee niet alleen bij aan de ecologische waarde van het gebied, maar maakt het ook aantrekkelijker voor recreatie. In samenwerking met Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en andere betrokken partijen werken we aan een levendig en veerkrachtig beekdal.

Het project valt onder de Gebiedsontwikkeling Beekdal Linde en wordt uitgevoerd door aannemer VDW Special Projects BV. Naar verwachting is de hermeandering medio 2026 afgerond. Lees meer over dit project en de gebiedsontwikkeling op de projectpagina.

Succesvol natuurherstel in Friese meren De Fluezen en De Morra

In de Friese meren De Fluezen en De Morra is een omvangrijk natuurherstelproject succesvol afgerond. Met een investering van ruim €1,75 miljoen, mede gefinancierd door Europese POP3-subsidies en de provincie Fryslân, zijn er in de afgelopen vier jaar belangrijke ecologische stappen gezet om de biodiversiteit en waterkwaliteit in deze Natura 2000-gebieden te versterken. Het project levert niet alleen een belangrijke bijdrage aan de natuurdoelen in Fryslân, maar ondersteunt ook klimaatdoelen door extra waterberging en grondwatervasthouding.

Het natuurherstel richtte zich op het aanleggen van luwe, ondiepe waterzones en slenken op zo’n twintig hectare, waardoor de meren geschikter zijn geworden als paaigebied en leefgebied voor vissen, waterplanten en vogels. Dit draagt bij aan een gezonder ecosysteem, dat weerbaarder is tegen klimaatveranderingen. Dankzij de aanpak op tien locaties rondom de meren is bijna 120.000 m³ waterberging gerealiseerd, met aanvullende maatregelen die de grondwaterstand verhogen en het gebied voor vissen toegankelijker maken.

“Met dit project versterken we de biodiversiteit en ecologische kwaliteit van onze wateren. De samenwerking met Wetterskip Fryslân, It Fryske Gea en Staatsbosbeheer heeft laten zien dat we samen grote stappen kunnen zetten voor de natuur in Fryslân. Het is prachtig om te zien hoe soorten zoals de zeearend en het zeldzame porseleinhoen hier tieren.” – Gedeputeerde Matthijs de Vries

Europees partnerschap voor een sterke Friese natuur

Het project werd grotendeels gefinancierd vanuit het Europese fonds voor Plattelandsontwikkeling (POP), dat samen met de provincie Fryslân €1,65 miljoen investeerde. Dit partnerschap sluit aan bij de doelstellingen van het bestuursakkoord Oparbeidzje foar Fryslân en de verplichtingen aan nationale en Europese natuur- en waterkwaliteitseisen. De aanvullende €100.000,- vanuit het N2000-budget van de provincie dekte onder andere stijgende kosten en aangepaste plannen om de beoogde ecologische doelen te behalen.

Samenwerking en innovatieve technieken

Het project werd uitgevoerd met Friese aannemers die ervaring hebben in natte natuurgebieden en onder begeleiding van ecologische adviseurs van onder meer It Fryske Gea en Staatsbosbeheer. Innovatieve oeverbescherming aan de rand van De Fluezen is zo ontworpen dat jonge vogels veilig kunnen oversteken naar nabijgelegen weidevogelgebieden en dat het duurzaam is.

Op vrijdag 8 november organiseerde Provincie Fryslân een rondvaart langs de projecten bij De Fluezen en De Morra. Tijdens de vaart vertelden de samenwerkende partners over de werkzaamheden die gedaan zijn en de doelen die gerealiseerd worden. Ook werd een nieuw informatiepaneel onthuld dat midden in het gebied komt te staan, met uitleg over de parels boven én onder water.

Op de foto v.l.n.r.:

Nico de Laat – Staatsbosbeheer
Monique Plantinga – Wetterskip Fryslân
Maaike van Alphen – Provinsje Fryslân
Hanneke Godthelp – Provinsje Fryslân
Age Flapper – Collectief Súdwestkust
Henk de Vries – It Fryske Gea

Tips geven in Informatiepunt De Alde Feanen

Deze zomer opende in Earnewâld het nieuwe Informatiepunt Nationaal Park De Alde Feanen. Nu bezoekerscentrum de Wiidpleats is verkocht, wordt er gezocht naar een nieuwe plek. In de tussentijd fungeert het voormalige restaurant Wester als informatiepunt. Ali van de Polder uit Readtsjerk is een van de vrijwilligers die bezoekers te woord staat. “Vooral het contact met mensen vind ik mooi.”

Herfstvakantie, donderdagochtend. Ali staat achter de balie als er een echtpaar binnenkomt dat vakantie viert op Camping It Wiid. “Wij willen graag wat van het natuurgebied zien.” Ali is er snel uit: “U heeft geluk, over een half uur vertrekt de Blaustirns, onze rondvaartboot. Het grootste en mooiste deel van de Alde Feanen ziet u namelijk vanaf het water. Tijdens deze excursie leert u over de trekvogels in dit gebied, misschien spot u zelfs de zeldzaam grote zeearend.” Het echtpaar is enthousiast en Ali registreert de excursie in het boekingssysteem. Nadat ze een folder van het gebied hebben gekregen – “Misschien handig voor de rest van het weekend” – vertrekt het stel.

Ali werkt bijna negen jaar als baliemedewerker. “Mijn man Piet doet ook veel voor It Fryske Gea. Hij telt vlinders, libellen en vogels en doet aan roofvogelmonitoring bij ons in de bossen. Samen gaan we half Fryslân door om uilen en sperwers te ringen of valkbakken bij de zeedijk te controleren. Dat werk en mijn achtergrond als secretaresse maakten dat ik deze vrijwilligersfunctie op mij nam. Vooral het contact met de mensen vind ik mooi. Je treft hier allerlei types met interessante verhalen. Zo hebben we al eens toeristen uit Noorwegen ontvangen en studenten uit Rusland en Ierland. Gelukkig kan ik me redelijk redden in het Engels. Duits en Frans lukt ook een beetje. Handig, want Duitsers en Belgen zien we regelmatig.”

Overgangsfase

Het informatiepunt met winkeltje vervangt het oude bezoekerscentrum tot er een nieuwe plek is. Dat is wel even wennen, volgens Ali. “In het bezoekerscentrum was een tentoonstelling over het turfsteken te zien, en ook de Lancaster expositie over de bommenwerper die in 1942 neerstortte in de Alde Feanen. Ook voor kinderen was er veel te doen met de speeltuin, de hooischuur en speurtochten. Dat alles trok veel mensen, bovendien zaten we vlakbij het startpunt van de Rugzakroutes. Hier is minder aanloop, al is het vandaag wel redelijk druk vanwege de vakantie.”

“Ik zie dit als een overgangsfase, vandaar ook dat dit ‘pop-up punt’ wordt genoemd. Voor de nieuwe locatie werkt It Fryske Gea gelukkig samen met andere toeristische partijen in Earnewâld, zoals het Toeristenbureau en Nationaal Park De Alde Feanen. Het doel is dat er één centrale plek komt en dat is goed: het is natuurlijk niet de bedoeling dat toeristen op drie plekken terecht kunnen in een dorpje van 400 inwoners.”

Pontje

“Wij hebben gereserveerd voor een Rugzakroute en konden hier de rugtassen voor de kinderen ophalen.” Een pake en beppe met twee kinderen komen binnen. Na een blik in het reserveringssysteem knikt Ali bevestigend: “Jullie hebben de Moerasroute geboekt, hier zijn de rugzakjes, de route begint aan de andere kant van het water. Daar kunnen jullie met de auto heen rijden, maar met het pontje kan ook. Jullie hebben geluk: dit is de laatste week van het jaar dat het pontje vaart!”

De afgelopen tijd draaide Ali een of twee keer per maand een dienst. Na de herfstvakantie sluit het informatiepunt: ‘s winters is het alleen in de vakanties open. De vrijwilligers staan altijd samen achter de balie, omdat dat gezelliger is en twee meer weten dan één. “Belangrijk, want daarom staan we hier: mensen informeren. Gelukkig worden we altijd goed op de hoogte gehouden door de kantoor- en veldmensen, bijvoorbeeld als er een nieuw paadje is. Ik loop zelf ook weleens een route om te testen en de vrijwilligers gaan eens per jaar met elkaar op excursie.”

Paard

De vreemdste vraag die Ali ooit heeft gekregen? “Dat was die keer dat wandelaars ons opbelden met de mededeling dat er een paard in de sloot zat. Het dier kon er niet uitkomen, dus wat nu?” Lachend: “Na een paar telefoontjes kwamen we in contact met de boer en kon het paard uit de sloot worden geholpen.”

Een jong stel met twee kleine kinderen komt binnen, ook op zoek naar een vakantieactiviteit. Terwijl de kinderen plaatsnemen aan de knutseltafel, geeft Ali tips: “Zaterdag is er om half elf een peuter/kleuterstruintocht door de natuur onder leiding van een gids. Zal ik deze voor jullie boeken? Denk erom, de laarzen niet vergeten!”

Vismigratierivier in het nieuws: een reactie

Afgelopen week is de Vismigratierivier in het nieuws geweest. Er is gesproken over vertraging en hogere kosten. Een groot deel van het natuurproject is al klaar. Alleen het rivierdeel in het IJsselmeer moet er nog komen. Provincie Fryslân en aannemer Boskalis bereiden dit nu voor. Pas na afronding van dit proces wordt duidelijk of de Vismigratierivier binnen het beschikbare budget en volgens de planning, eind 2025, opgeleverd kan worden. Zij kunnen hier nu nog geen uitspraken over doen.

Voortgang werkzaamheden

Op dit moment is de doorgang in de Afsluitdijk klaar, net als het gebied in de Waddenzee. Er is veel materiaal uit de omgeving hergebruikt om deze delen aan te leggen. Bijvoorbeeld grond die vrijkwam bij de versterking van de Afsluitdijk. Het rivierdeel in het IJsselmeer moet nog worden aangelegd, met een lange sterke dam daar omheen. Daarin komen schuiven om de stroming bij te sturen, met paden en onderzoeksmogelijkheden. De Vismigratierivier is ten slotte de eerste ter wereld. Ook dit deel is van groot belang. De lengte van de rivier zorgt ervoor dat trekvissen vanuit de zoute Waddenzee naar het zoete IJsselmeer kunnen komen, zonder dat er zout water in het IJsselmeer terecht komt. Ook zijn hier schuil- en rustplaatsen voor vissen die zij op de overgang van zout naar zoet water nodig hebben.

Ontwikkelingen

Door een aantal ontwikkelingen zijn er kostenstijgingen. Zo heeft de onverwacht hoge inflatie van de afgelopen jaren tot hogere bouwkosten geleid. Daarnaast moet zand voor de Vismigratierivier verder weg gehaald worden dan gepland. Door ontwikkelingen op gebied van de verzilting van het IJsselmeer kan nu geen zand uit de vaargeul direct naast de Vismigratierivier gehaald worden. De Waddenvereniging en It Fryske Gea zijn mede-initiatiefnemers van de Vismigratierivier en helpen zoeken naar eventueel aanvullende financiering. Voor alle betrokkenen staat voorop dat er een volledig functionerende Vismigratierivier komt.

Ideale broed- en paaiplek op de Mokkebank krijgen vorm

Om van natuurgebied de Mokkebank de ideale broed- en paaiplek voor vogels en vissen te maken, is aannemer Van der Meer al weken druk met het graven van slenken en het maken van kades rondom de twee nieuwe moerasgebieden. De nieuwe inrichting van dit natuurgebied wordt zo steeds meer zichtbaar. Ook de plek waar straks de vistrap komt, krijgt vorm.

Meer ruimte voor vogels en vissen

In de twee moerasgebieden ontwikkelen zich straks veel waterplanten en riet dat in het water staat. Daarnaast krijgen de gebieden een natuurlijk waterpeil. Zo kunnen vissen het gebied straks inzwemmen via de vistrap en er na het paaien via duikers er weer uit. De jonge vissen kunnen in de moerasgebieden opgroeien en vervolgens verder trekken naar het IJsselmeer. Doordat straks het waterpeil in de moerassen een natuurlijk verloop krijgt, in de winter hoog en zomer laag, wordt het ook een aantrekkelijker leefgebied voor vogels zoals de visdief, visarend en roerdomp. De verwachting is dat de werkzaamheden in de herfst van 2025 zijn afgerond.

Versterken Friese IJsselmeerkust

De verbeteringen aan het gebied de Mokkebank zijn onderdeel van het project Versterken Friese IJsselmeerkust. Dit is een samenwerking tussen het Rijk en de regio. Het project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Vogelbescherming Nederland en de Nationale Postcode Loterij. Kijk voor meer informatie op www.frieseijsselmeerkust.frl.

Top 10 wintervogels en kijkhutten

Ga snel naar zeearend, slechtvalk, blauwe kiekendief, roerdomp, aalscholver, smient, nonnetje, brandgans, kolgans, de kleine zwaan.

1. Zeearend

Een imposante en zeer grote roofvogel die lange tijd een zeldzame wintergast was. Tegenwoordig in toenemende aantal te zien in Nederland. Een volwassen zeearend heeft een witte staart, lichte kop en gele snavel. Juveniele vogels zijn donkerbruin met lichte vlekken op het lichaam, smalle lichte banen op de ondervleugels en grotendeels donkere snavel. Ze worden ook wel de ‘vliegende deur’ genoemd vanwege hun grote spanwijdte. Ze hebben een trage vliegslag, maar manoeuvreren veel beter dan je zou denken en bereiken zo een snelheid van 60 kilometer per uur.

De zeearend leeft graag op rustige plaatsen met vis- en watervogelrijke wetlands met grote en stevige nestbomen. Loofbossen bij grote meren, delta’s met eilanden en moerasbossen. In de winter zoekt hij ook wel grote heide- en hoogveengebieden of uitgestrekte akkers op. Als je een beetje geluk hebt kun je de zeearend spotten in deze gebieden van It Fryske Gea:

2. Slechtvalk

In de winter trekken er veel slechtvalken naar Nederland vanuit Scandinavië en Duitsland om hier te overwinteren. De grote valk is een krachtige jager in open land die lange, snelle stootduiken van meer dan 200 kilometer per uur kan maken. Je herkent hem aan zijn zware borst, spitse vleugels, vrij brede basis en tamelijk korte staart. Volwassen vogels zijn licht van onder, met een zwarte kopkap en baardstreep. De bovenzijde is blauwgrijs. Jonge vogels zijn bruin van boven en bruin gestreept van onderen.

In broedtijden vind je ze vaak op kliffen en op bergwanden, in nissen en op richels. Ook is hij gek op gebouwen in steden en hoogspanningsmasten in open boerenlanden. Van oude nesten van roofvogels en kraaien maakt hij ook dankbaar gebruik. In de winter kun je de slechtvalk spotten in open landschappen, boerenlanden en bij uiterwaarden op kwelders. Hun favoriete plekjes in de winter bij It Fryske Gea zijn in:

3. Blauwe kiekendief

De blauwe kiekendieven komen in de winter uit Scandinavië naar Nederland. In open landschap jagen ze graag op kleine zoogdieren. De Friese Ijsselmeerkust is een geliefde plek voor ze op te jagen en te overwinteren winter. Je kunt ze spotten in het natuurgebied Mokkebank bij de twee vogelkijkhutten: de Wieldyk en de Mok. In het natuurgebied Bocht fan Molkwar laten ze zich ook graag zien. Hier kun je het beste naar Vogelkijkhut de Swan. In Makkumerwaarden kun je ze spotten vanuit vogelkijkhut De Ral. Mocht je geluk hebben, dan kun je ze ook nog zien in Noard-Fryslân Bûtendyks vanaf de bunker op het Noarderleech.

blauwe kiekendief

4. Roerdomp

De mysterieuze roerdomp laat zich vaak moeilijk zien, maar in de wintermaanden is de kans groter dat ze zich laten zien. Vooral als het een paar dagen achter elkaar vriest. Ze verlaten dan hun dekking en gaan overdag jagen. Het liefst op gemaaide rietlanden. Als je ze benadert verstijven ze in hun beroemde ‘paalhouding’. Ze imiteren een pol riet door stijf rechtop te blijven staan, zodat ze wegvallen in de achtergrond. Verder zijn het echte stand- en trekvogels, sommige blijven in Nederland, andere trekken weg. Ook zijn er roerdompen die in Noord- en Oost-Europa broeden en ’s winters juist naar ons land komen.

In de winter laat de roerdomp zich in een aantal gebieden van It Fryske Gea zien. Zo kun je ze zien in natuurgebied Easterskar bij Vogelkijkhut Skiere Goes en in het natuurgebied Grutte Wielen bij vogelkijkhut It Set. Als je geluk hebt kun je ze ook zien vanaf de uitkijkheuvel in natuurgebied Grutte Wielen. Verder kun je ze zien in de Alde Feanen bij de vogelkijkhut Saiterpetten, maar die is alleen per boot bereikbaar.

5. Aalscholver

De aalscholver lijkt een zwarte vogel, maar feitelijk is het verenpak grotendeels diep bronsgroen. In het voorjaar kleuren ze op hun mooist en dit verdwijnt weer in de loop van het broedseizoen. Ze broeden in kolonies nabij grote wateren en veelal in bomen. In Nationaal Park de Alde Feanen hebben we een aalscholverkolonie zitten die je kunt zien vanuit de kijkhut in de Grutte Krite. Deze plek kun je alleen bereiken per boot of als je meevaart met onze excursieboot. Vogelkijkhutten Reid om ‘e Krite en de Jan Durkspolder zijn wel bereikbaar in dit gebied. Verder kun je ze ook zien in de Lendevallei aan de rand van Wolvega in de vogelkijkhut Catskieker.

aalscholver

6. Smient

Ze zitten soms met duizenden bij elkaar. De smienten zitten, dobberen en slapen graag op het water. Of ze zijn gezellig met elkaar aan het babbelen. Eigenlijk fluiten, waaraan ze hun bijnaam ‘fluiteenden’ te danken hebben. Vliegt er één op, dan vliegen ze allemaal mee. Overdag dobberen ze heerlijk op het water en tegen de avond dwarrelen ze op graslanden op zoek naar eten. Het zijn opvallende vogels die in de winter kleur geven aan de omgeving. Je kunt ze in de winter in veel gebieden van It Fryske Gea zien:

7. Nonnetje

Deze kleine eend zoekt in de winter graag het hoge noorden in ons land op. Het nonnetje is een bijzondere verschijning in de winter: het mannetje heeft een spierwit verenkleed met zwarte accenten. Ze broeden niet in Nederland, maar in de winter strijken grote getalen neer in het Ijsselmeergebied. Grote kans dat je ze in de winter kunt zien in Makkumerwaarden vanuit vogelkijkhut De Ral en bij kijkheuvel It Soal in Workumerwaard. Ook in het natuurgebied Nationaal Park de Alde Feanen kun je ze goed zien in de vogelkijkhutten bij de Jan Durkspolder en Saiterpetten.

8. Brandgans

Een compacte gans met een onmiskenbaar uiterlijk: de brandgans. Ze hebben een wit gezicht, zwarte snavel en wat zwart om de ogen. De onderkant van hun lichaam is wit met wat grijs op de flanken. De staartpunt, hals en begin van de romp zijn zwart. In de winter laten ze zich in grote getalen zien in Friesland. Voornamelijk in rivieren- en laagveengebieden. Soms ook wel in moerasbossen en rietkragen. In het broedseizoen zoeken ze graag nauwelijks begroeide eilanden op, zodat de jongen naar een voedselrijk gebied kunnen zwemmen zodra ze hiertoe in staat zijn.

In de winter zie je ze bij It Fryske Gea vaak in Warkumerbinnen- en Warkumerbûtenwaard. Hier kun je een kijkplateau vinden waar je de brandganzen goed kunt zien. Verder kun je ze zien in:

9. Kolgans

Een wintergast die veel voorkomt in Nederland: de kolgans. Zijn typische witte snavelbasis, roze snavel en dwarse zwarte vegen over zijn buik maken volwassen kolganzen makkelijk herkenbaar. Ze trekken vanuit Rusland en Scandinavië naar ons land om te overwinteren op voedselrijke graslanden in open gebieden. Bij It Fryske Gea kun je ze zien in de volgende gebieden:

10. De kleine zwaan

De laatste op de lijst, maar één die zeker niet mag ontbreken in de winter: de kleine zwaan. In vergelijking met de wilde zwaan heeft de kleine zwaan veel minder geel op zijn snavel, dat niet uitloopt in een punt. Hij is duidelijk kleiner en heeft een kortere nek. Jongen zijn blauwgrijs. Zodra de kleine zwanen in Nederland aankomen zoeken ze grote open wateren op. De Friese Ijsselmeerkust is een belangrijke pleisterplaats voor ze. In het natuurgebied Mokkebank kun je ze goed zien vanuit de vogelkijkhutten de Wieldyk en de Mok. In Bocht fan Molkwar bij Vogelkijkhut de Swan en in Makkumerwaarden bij vogelkijkhut de Ral in Koaiwaard.

Najaarstrek van de zalmachtigen: een tocht vol obstakels

In de herfst is het een drukke periode voor de migratie van zalmachtigen zoals zeeforellen, houtingen en de iconische Atlantische zalm. Deze vissen keren terug naar hun paaigronden na een verblijf van 2 tot 4 jaar in de Noordzee. Een innerlijke trigger zet de zalmen aan tot actie, en zo beginnen ze aan hun reis.

Op zoek naar koude beekjes

De Atlantische zalm zwemt straks vanaf zee door de Vismigratierivier het IJsselmeer op en volgt vervolgens het rijnsysteem richting Duitsland, Oostenrijk, en zelfs verder naar Zwitserland en Frankrijk. Hier zoekt de zalm snelstromende, koude beekjes op, precies de plek waar hij ooit uit een eitje kwam.

Uitdaging

Deze migratie is een enorme uitdaging voor de zalm; hij moet onderweg vele obstakels overwinnen zoals stuwen, dammen en waterkrachtcentrales. De afgelopen jaren zijn echter al veel barrières weggenomen. Met de opening van de Vismigratierivier zetten we straks een belangrijke stap om deze tocht toegankelijker te maken. Op dit moment bereiken, via de sluizen in de Afsluitdijk, naar schatting slechts tientallen zalmen per jaar het IJsselmeer (dat is een fractie van de aantallen voor de aanleg van de dijk).

Beleef de natuur vanaf het water in de Alde Feanen

De Alde Feanen

Wist je dat de Alde Feanen grotendeels via water te bereiken is? Een echt vaargebied dus. Des te meer reden om aan boord te stappen van excursieboot ‘De Blaustirns’. Een leuke activiteit voor jong en oud! Varend op zonne-energie geniet je in alle stilte van de natuur. En vergeet ook niet een warme jas en verrekijker mee te nemen. Vanaf het open bovendek is het uitzicht prachtig. Zit je liever binnen? Beneden zit je comfortabel aan de beleeftafels, beplakt met grote omgevingskaarten, planten, dieren, vissen en vogels die je onderweg tegenkomt. Zo mis je niks!

Als lid krijg je korting!

Wist je dat je als lid van It Fryske Gea flinke korting krijgt op de vaarexcursies? En met onze wandelexcursies mag je zelfs gratis mee! Lid ben je al vanaf €25,- per jaar, voor het hele gezin.

Onderaan deze pagina hebben we alle vaardata voor je op een rij gezet.

Verplaatsing parkeerplaats Marderleane bij Rysterbosk

Het Rysterbosk is één van de drukstbezochte locaties van It Fryske Gea. Om de grandeur en de structuur van dit eeuwenoude landgoed te verbeteren, verplaatst It Fryske Gea de parkeerplaats aan de Marderleane naar het terrein achter Huize Rijsterbosch. Tegelijk wordt er vanaf dit parkeerterrein een wandelpad als toegang naar het Rysterbosk aangelegd. Tijdens de werkzaamheden kunnen bezoekers al op dit nieuwe parkeerterrein parkeren. Dit terrein is straks via de andere kant, de linkerkant, van Huize Rijsterbosch bereikbaar.

Rond de hoofdentree zijn in de afgelopen jaren al enkele verbeteringen aangebracht, zoals de Slottún en de laanbeplanting en het pad tussen de Slottún en Huize Rijsterbosch. Met de verplaatsing van de parkeerplaats, verdwijnt ‘het blik’ van de auto’s uit het zicht. Met een nieuw wandelpad vanaf het parkeerterrein wordt de toegang naar het Rysterbosk optimaal.

Werkzaamheden

De komende weken werkt een aannemer in opdracht van It Fryske Gea aan het verwijderen van de parkeerplaats en het planten van groen op die locatie. Tegelijkertijd wordt het nieuwe, hoogwaardige parkeerterrein achter Huize Rijsterbosch ingericht. Dit kan enige hinder veroorzaken. Als de weersomstandigheden het toelaten, zijn de werkzaamheden eind oktober afgerond.

Later wordt de laanbeplanting tussen de Slottún en Huize Rijsterbosch voltooid. Ook komt er een duidelijke routemarkering van het parkeerterrein naar de speelplaats en de hoofdlaan van het Rysterbosk.

Lees hier meer over de werkzaamheden rondom de entree van het Rysterbosk.

Secret Link