Grutte Wielen

Op korte afstand van Leeuwarden ligt een belangrijk vogelgebied dat bestaat uit meertjes, riet- en zeggenmoerassen, natte graslanden en twee eendenkooien. Er zijn zomerpolders met kruidenrijke hooilanden en bouwlandjes met akkeronkruiden. Ganzen, eenden en steltlopers pleisteren hier massaal, de graslanden zijn van groot belang voor weidevogels.

Natuur en recreatie
Dat natuur en recreatie goed samen kunnen gaan, blijkt in dit gebied. Op de Grutte Wielen wordt veel gesurfd en gezeild. Zolang deze watersporters de rietkragen en oevers mijden, trekken de dieren zich er niets van aan. Het gebied kenmerkt zich door een grote variatie in begroeiing. Dat heeft alles te maken met verschil in grondsoorten, met overgangen van nat naar droog en met relatief grote hoogteverschillen. Centraal in dit natuurgebied liggen de onderling verbonden meertjes de Grote Wielen, Houtwiel, Sierdswiel en het riviertje de Ryd. De beide eendenkooien - de Buismans Einekoai Gytsjerk en de Kobbe Einekoai - bevinden zich ook in het gebied. Met hun bosjes zijn ze al eeuwenlang beeldbepalende elementen in dit landschap. Nieuw is het deelgebied Blitsaerd. Hier zijn natte graslanden en waterpartijen ingericht als bufferzone voor de nieuwe woonwijk Blitsaerd.

Akkertjes
Het oostelijke deel van het complex - de Ryptsjerksterpolder - ligt op de overgang naar de Friese Wouden. Hier zijn zandgrond en boomsingels kenmerkend. Verscholen tussen de boomsingels liggen akkertjes. De zomerpolders in de Ryptsjerkster­polder staan in het winterhalfjaar onder water. Dat levert plantensoorten op als dotterbloem en grote ratelaar. Veel gele kwikstaarten vinden in deze polder een geschikt broedgebied. In de petgaten broeden bruine kiekendief, baardmannetje, roerdomp, blauwborst, waterral, kleine karekiet en veel rietzangers. Ten zuidwesten van de polder liggen de Koekoekspetten, een moerasgebied in een vrij ver gevorderd stadium van verlanding.

Parkeerplaats

Aan de Kooiweg ten noorden, de Westerdyk ten oosten en de Groningerstraatweg ten zuiden van het natuurgebied kunt u parkeren op de aanwezige parkeerplaatsen.

Bereikbaarheid

Het gebied is bereikbaar met de auto. Bushalte de Kleine Wielen is gelegen tegenover de ingang aan de zuidkant van het gebied.

Eendenkooi

In de Grutte Wielen liggen twee eendenkooien. De Kobbe Einekoai en de Buismans Einekoai Gytsjerk zijn niet vrij toegankelijk. Wilt u graag een eendenkooi bekijken? Er worden regelmatig excursies gehouden in de Buismans Einekoai Gytsjerk.

Uitkijkpunt

Vanaf de parkeerplaats aan de Westerdyk loopt een wandelpad naar een uitkijkheuvel, die het gehele jaar een fraai uitzicht biedt over de Ryptsjerksterpolder.

Wandelroutes

Vanaf de drie parkeerplaatsen rond het gebied starten verschillende wandelroutes. De wandelroute, die start bij de parkeerplaats aan de Westerdyk is alleen buiten het broedseizoen toegankelijk.

Molen

In het gebied staat de Ypeymolen.

Informatiepaneel

Bij de parkeerplaats aan de Kooiweg en bij het uitkijkpunt aan de Westerdyk staan informatiepanelen.

Vogelkijkhut

Aan de Kooidyk aan de noordzijde van het gebied staat een vogelkijkhut.